Tài chính khí hậu

Tài chính khí hậu (Climate Finance) là gì?

Tài chính khí hậu là toàn bộ các khoản tài trợ, cho vay, bảo lãnh, đầu tư vốn cổ phần, bảo hiểm rủi ro và phát hành công cụ nợ được sử dụng cho các dự án/dự án thích ứng (adaptation) và giảm thiểu (mitigation) biến đổi khí hậu. Theo UNFCCC, dòng vốn tài chính khí hậu toàn cầu đã đạt khoảng 1,46 nghìn tỷ USD vào năm 2023, trong đó các nước đang phát triển cần 5.800–5.900 tỷ USD đến năm 2030 để thực hiện mục tiêu khí hậu.

Khung pháp lý tại Việt Nam

• Luật Bảo vệ Môi trường 2020 (Điều 139): quy định về giảm phát thải khí nhà kính và thị trường carbon trong nước.
• Quyết định 896/QĐ-TTg (2022): ban hành tiêu chí xanh quốc gia, phân loại dự án đầu tư xanh.
• Nghị định 06/2022/NĐ-CP: quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn.
• Quyết định 2127/QĐ-NHNN (2023) của NHNN: ban hành kế hoạch hành động của ngành ngân hàng ứng phó biến đổi khí hậu giai đoạn 2023–2025, định hướng đến 2030.

Nguồn vốn chính

• Vốn công: ngân sách nhà nước, ODA, JETP (Việt Nam đã nhận cam kết 15,5 tỷ USD từ G7 và các đối tác).
• Vốn tư nhân: tín dụng xanh từ NHTM, quỹ đầu tư ESG, phát hành trái phiếu xanh.
• Quỹ khí hậu quốc tế: GCF (Green Climate Fund), CIF, Adaptation Fund.

Ví dụ thực tế

Tháng 12/2022, Chính phủ Việt Nam ký thỏa thuận JETP với G7 nhận 15,5 tỷ USD hỗ trợ để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Trong đó, 7,75 tỷ USD là vốn công từ các đối tác phát triển (IFC, ADB, World Bank, JICA, KfW…) và 7,75 tỷ USD huy động từ khu vực tư nhân. Năm 2023, tổng dư nợ tín dụng xanh của các NHTM Việt Nam đạt khoảng 632.000 tỷ đồng, chiếm trên 4,5% tổng dư nợ toàn nền kinh tế.