Quyền tài sản

Quyền tài sản là gì?

Quyền tài sản (Property Rights) là quyền pháp lý được pháp luật công nhận và bảo hộ, cho phép chủ thể (cá nhân, tổ chức) thực hiện các hành vi chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản thuộc sở hữu của mình trong phạm vi luật định. Đây là nền tảng quan trọng trong các giao dịch dân sự và hoạt động ngân hàng.

Đặc điểm

• Bao gồm 3 quyền năng cơ bản: quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản.
• Có tính xác lập, được pháp luật bảo hộ và có giá trị tài sản.
• Có thể chuyển giao qua mua bán, tặng cho, đổi, thừa kế, thế chấp, góp vốn.
• Áp dụng cho cả tài sản hữu hình (nhà, xe, máy móc) và vô hình (bản quyền, cổ phiếu, quyền sở hữu trí tuệ).
• Chủ sở hữu có quyền yêu cầu Tòa án bảo vệ khi bị xâm phạm.

Cơ sở pháp lý

Điều 105 Bộ luật Dân sự 2015 định nghĩa tài sản; các điều từ 158 đến 188 quy định chi tiết về quyền sở hữu (dạng phổ biến nhất của quyền tài sản). Ngoài ra, Điều 32 Hiến pháp 2013 ghi nhận: "Công dân có quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà ở, tư liệu sinh hoạt...".

Ví dụ

Ông Nguyễn Văn A mua một căn hộ chung cư tại quận Cầu Giấy, Hà Nội với giá 2,5 tỷ đồng và được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu. Ông A có toàn quyền sử dụng căn hộ để ở, cho thuê hoặc bán lại. Ông cũng có thể dùng căn hộ này thế chấp tại Ngân hàng TMCP X để vay 1,5 tỷ đồng kinh doanh. Nếu bên thứ ba xâm phạm (chiếm đoạt, cản trở sử dụng), theo Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015, ông A có quyền yêu cầu Tòa án buộc người vi phạm chấm dứt hành vi, khôi phục tình trạng ban đầu và bồi thường thiệt hại.