Phát hiện gian lận ngân hàng

Phát hiện gian lận ngân hàng là gì?

Phát hiện gian lận ngân hàng (Fraud Detection in Banking) là hoạt động rà soát, phân tích các giao dịch tài chính và chứng từ kế toán nhằm nhận diện sớm các hành vi gian lận như cấu kết cấp tín dụng, rửa tiền, chiếm đoạt tài sản, thao túng báo cáo tài chính hoặc lạm dụng chức vụ quyền hạn. Căn cứ pháp lý chính bao gồm Nghị định 03/2023/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ của NHNN trong phòng chống rửa tiền, Thông tư 17/2018/TT-NHNN về kiểm toán nội bộ và Thông tư 13/2018/TT-NHNN về hệ thống kiểm soát nội bộ.

Đặc điểm

• Áp dụng phương pháp phân tích dữ liệu lớn (data analytics), đối chiếu chéo dữ liệu giữa hệ thống core banking, CRM và hệ thống kế toán để phát hiện giao dịch bất thường.
• Sử dụng kỹ thuật lấy mẫu thống kê, phỏng vấn nhân viên liên quan và xác minh chứng từ gốc.
• Thiết lập hệ thống cảnh báo sớm (early warning) dựa trên các chỉ tiêu: giao dịch vượt ngưỡng, tần suất giao dịch bất thường, mâu thuẫn thông tin khách hàng.
• Khi phát hiện vụ việc có dấu hiệu tội phạm, ngân hàng phải báo cáo NHNN và cơ quan điều tra theo Điều 14 Nghị định 03/2023/NĐ-CP trong thời hạn 24 giờ.
• Tuân thủ nguyên tắc bảo mật thông tin theo Luật An toàn thông tin mạng 2015 và phối hợp với Cục Phòng chống rửa tiền (PCMT) khi nghi ngờ.

Ví dụ

Giám đốc chi nhánh ngân hàng X phát hiện khách hàng cá nhân A thực hiện hàng loạt giao dịch chuyển tiền quốc tế với tổng giá trị 50 tỷ đồng trong 3 ngày, không phù hợp với nghề nghiệp khai báo. Kiểm toán viên nội bộ tiến hành đối chiếu chéo với cơ sở dữ liệu khách hàng, xác minh nguồn gốc tiền và phát hiện dấu hiệu rửa tiền. Ngân hàng lập báo cáo gửi NHNN Chi nhánh và Cục PCMT theo quy định tại Nghị định 03/2023/NĐ-CP để xử lý kịp thời.