Phá sản TCTD

Phá sản TCTD là gì?

Theo Điều 156 Luật các Tổ chức tín dụng 2010 (sửa đổi 2017) và Luật Phá sản 2014, phá sản TCTD là trường hợp TCTD không có khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn, tổng giá trị nợ quá hạn vượt quá tổng giá trị tài sản và không có khả năng khắc phục trong vòng 12 tháng.

Đặc điểm riêng so với doanh nghiệp thông thường

• Chỉ NHNN mới có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản (doanh nghiệp thường bất kỳ chủ nợ nào đều có quyền).
• Thời điểm mở thủ tục phá sản gắn liền với quyết định chấm dứt kiểm soát đặc biệt.
• Tòa án xem xét trong thời hạn 30 ngày kể từ khi nhận đơn.

Thứ tự thanh toán khi phá sản

• Chi phí phá sản, phí tố tụng.
• Tiền lương, BHXH cho người lao động (tối đa 36 tháng).
• Tiền gửi của người dân (đã có Bảo hiểm tiền gửi theo Luật BHTG).
• Nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước.
• Đòi hỏi của các chủ nợ khác theo Điều 53 Luật Phá sản 2014.
• Cổ đông nhận lại phần vốn góp còn lại.

Thực tiễn tại Việt Nam

Tính đến 2024, chưa có ngân hàng thương mại nào tại Việt Nam chính thức tuyên bố phá sản. Các trường hợp TCTD yếu kém thường được xử lý qua chuyển giao bắt buộc (Điều 154 Luật TCTD) – cơ chế ưu tiên vì đảm bảo quyền lợi người gửi tiền. Ví dụ: chuyển giao Vinashin Financial về SHB, GPBank về Vietcombank/HDBank, OceanBank về MB.

Lưu ý

TCTD có nước ngoài liên quan thì Thủ tướng quyết định sau khi có ý kiến thống nhất của các cơ quan liên quan, tránh rủi ro hệ thống (systemic risk).