Bài viết liên quan
Tài chính & Đầu tư
Nhà đầu tư chiến lược trong CPH ngân hàng
Strategic Investor in Bank Equitization
Nhà đầu tư chiến lược (NĐTCL) là tổ chức tài chính quốc tế hoặc tập đoàn ngân hàng có kinh nghiệm, mua từ 10% trở lên vốn điều lệ và cam kết đồng hành lâu dài trong quản trị, công nghệ, phát triển sản phẩm. Đây là tiêu chí bắt buộc trong cổ phần hóa NHTM Nhà nước Việt Nam.
Nhà đầu tư chiến lược trong cổ phần hóa ngân hàng là gì?
NĐTCL trong CPH ngân hàng là tổ chức tài chính quốc tế, ngân hàng nước ngoài hoặc tập đoàn chiến lược mua cổ phần với tỷ lệ đủ lớn (thường 10-20%) và ký thỏa thuận hợp tác kỹ thuật (Technical Assistance Agreement) tối thiểu 3-5 năm. Quy định tại Nghị định 47/2021/NĐ-CP, Thông tư 34/2013/TT-BTC và phương án CPH được duyệt của từng NHTM.
Tiêu chí lựa chọn NĐTCL
- Xếp hạng tín nhiệm tối thiểu BBB- theo S&P hoặc tương đương.
- Vốn tự có tối thiểu 5 tỷ USD (theo tiêu chí CPH Vietcombank, VietinBank).
- Có kinh nghiệm hoạt động ngân hàng tối thiểu 10 năm, không có vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
- Cam kết chuyển giao công nghệ, quản trị rủi ro, sản phẩm tài chính mới.
- Đồng ý hạn chế chuyển nhượng cổ phần (lock-up) 3-5 năm.
Ví dụ NĐTCL tiêu biểu tại Việt Nam
Vietcombank — Chọn Mizuho Corporate Bank (Nhật Bản) năm 2008 với 15% vốn điều lệ, giá trị khoảng 620 triệu USD. VietinBank — IFC (World Bank Group) mua 8,03% năm 2013, NPCL-ANZ (Úc) 9,81%; sau đó ANZ bán lại cho SMBC (Nhật). BIDV — KEB Hana Bank (Hàn Quốc) mua 15% năm 2019 với giá 870 triệu USD. OCB — Aozora Bank (Nhật) mua 15% năm 2021.
Lợi ích và hạn chế
Lợi ích: Tiếp cận công nghệ core banking, sản phẩm phái sinh, quản trị rủi ro theo Basel II/III; nâng hạng tín nhiệm quốc gia. Hạn chế: Rủi ro phụ thuộc công nghệ, xung đột lợi ích khi NĐTCL đầu tư cạnh tranh, khó chọn đối tác phù hợp chiến lược dài hạn ngân hàng Việt Nam.