Nguyên tắc đăng ký trước - ưu tiên trước

Nguyên tắc đăng ký trước - ưu tiên trước

Đây là nguyên tắc nền tảng trong hệ thống bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự tại Việt Nam, được quy định tại khoản 3 Điều 308 Bộ luật Dân sự 2015: Trong trường hợp các bên cùng nhận bảo đảm không có thỏa thuận về thứ tự ưu tiên thanh toán thì thứ tự ưu tiên thanh toán được xác định theo thứ tự đăng ký giao dịch bảo đảm.

Cơ sở pháp lý

• Bộ luật Dân sự 2015 - Điều 308 khoản 3.
• Nghị định 99/2015/NĐ-CP hướng dẫn BLDS về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.
• Nghị định 23/2015/NĐ-CP về cấp bản sao, chứng thực bản sao từ sổ gốc và chứng nhận.
• Luật Đất đai 2024 - quy định về đăng ký quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất.

Cơ quan đăng ký theo loại tài sản

• Bất động sản: Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Sở Tài nguyên & Môi trường hoặc chi nhánh cấp huyện.
• Động sản: Cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm tại Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố.
• Tàu bay: Cục Hàng không Việt Nam.
• Tàu biển: Cục Đăng kiểm Việt Nam.

Ý nghĩa thực tiễn

Nguyên tắc này buộc các tổ chức tín dụng phải đăng ký giao dịch bảo đảm ngay khi ký hợp đồng - chậm một ngày có thể mất quyền ưu tiên. Đây cũng là cơ sở để cơ quan đăng ký tra cứu, xác định thứ tự nghĩa vụ khi giải quyết tranh chấp, đảm bảo an toàn cho hoạt động cho vay có bảo đảm.