inflation

Lạm phát (Inflation) là gì?

Lạm phát là hiện tượng mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế tăng liên tục theo thời gian, dẫn đến sức mua của một đơn vị tiền tệ giảm sút. Chỉ số đo lường phổ biến nhất là Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) do Tổng cục Thống kê công bố hàng tháng, bên cạnh chỉ số giá sản xuất (PPI) và chỉ số giảm phát GDP.

Đặc điểm

• Phân loại: lạm phát vừa phải (dưới 10%/năm), lạm phát phi mã (10-20%) và siêu lạm phát (trên 20%).
• Nguyên nhân: cầu kéo (demand-pull), chi phí đẩy (cost-push), tiền tệ mở rộng quá mức.
• Lạm phát tác động trực tiếp đến lãi suất danh nghĩa, tỷ giá và chi phí vốn (COF) của ngân hàng thương mại.
• NHNN Việt Nam đặt mục tiêu kiểm soát lạm phát bình quân khoảng 4-4,5%/năm theo Nghị quyết của Quốc hội.

Ví dụ

Năm 2022, CPI Việt Nam tăng 3,15% do giá xăng dầu và nguyên vật liệu toàn cầu tăng. NHNN đã tăng lãi suất điều hành từ 4% lên 6,5% để kiềm chế lạm phát, kéo theo lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng tại NHTM tăng lên mức 9-10%/năm. Theo Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010, NHNN được sử dụng các công cụ lãi suất, tỷ giá, dự trữ bắt buộc để điều tiết lạm phát.