Bài viết liên quan
Quản trị rủi ro
ICAAP
Internal Capital Adequacy Assessment Process
Quy trình đánh giá nội bộ về mức đủ vốn (ICAAP) là quy trình mà ngân hàng thực hiện để tự đánh giá mức vốn cần thiết nhằm đảm bảo an toàn hoạt động, dựa trên chiến lược kinh doanh, khẩu vị rủi ro và hệ thống quản trị rủi ro nội bộ. ICAAP là Trụ cột 2 (Pillar 2) trong khuôn khổ Basel II/III và đã được NHNN Việt Nam quy định tại Thông tư 13/2018/TT-NHNN.
ICAAP là gì?
ICAAP (Internal Capital Adequacy Assessment Process) là quy trình đánh giá nội bộ về mức đủ vốn, yêu cầu ngân hàng phải tự xác định lượng vốn kinh tế cần thiết để bao phủ tất cả các rủi ro trọng yếu trong hoạt động, bao gồm cả những rủi ro chưa được phản ánh đầy đủ trong yêu cầu vốn tối thiểu theo Basel I (Trụ cột 1).
Các thành phần chính của ICAAP
- Chiến lược kinh doanh và khẩu vị rủi ro: Xác định mức độ rủi ro ngân hàng sẵn sàng chấp nhận, từ đó quyết định mức vốn mục tiêu.
- Xác định và đo lường rủi ro: Bao gồm rủi ro tín dụng, thị trường, thanh khoản, vận hành, tập trung và rủi ro lãi suất trên sổ ngân hàng (IRRBB).
- Kiểm thử căng thẳng (Stress Testing): Đánh giá tác động của các kịch bản bất lợi lên tỷ lệ CAR.
- Kế hoạch vốn: Lập kế hoạch huy động và phân bổ vốn cho 3 năm tới.
- Hệ thống giám sát và báo cáo: Theo dõi liên tục mức đủ vốn và gửi báo cáo ICAAP cho NHNN hằng năm.
Quy định tại Việt Nam
Theo Thông tư 13/2018/TT-NHNN, các ngân hàng thương mại phải triển khai ICAAP với tần suất đánh giá tối thiểu 1 lần/năm. Tỷ lệ CAR theo ICAAP phải cao hơn mức 8% theo Basel và 9-11% tùy phân loại ngân hàng theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN (nay là Thông tư 52/2024/TT-NHNN).
Ví dụ thực tế
Vietcombank năm 2023 công bố tỷ lệ CAR theo Basel III đạt 13,5%, nhưng kết quả ICAAP nội bộ cho thấy mức vốn kinh tế cần thiết tương ứng với CAR khoảng 14,2% - phản ánh đầy đủ hơn các rủi ro tập trung tín dụng và rủi ro lãi suất mà CAR thông thường chưa tính hết.