Bài viết liên quan
Quản trị rủi ro
Hệ số X1 - Vốn lưu động trên Tổng tài sản
Working Capital to Total Assets Ratio (X1)
Biến số đầu tiên trong mô hình Z-score Altman với trọng số 1,2, phản ánh thanh khoản ròng ngắn hạn và quy mô vốn lưu động so với toàn bộ tài sản doanh nghiệp.
Hệ số X₁ trong mô hình Z-score Altman
X₁ = Vốn lưu động (Working Capital) ÷ Tổng tài sản (Total Assets)
Đây là biến số mở đầu trong công thức Altman với hệ số 1,2, đo lường thanh khoản ròng ngắn hạn của doanh nghiệp. Vốn lưu động = Tài sản ngắn hạn - Nợ phải trả ngắn hạn (theo Bảng cân đối kế toán Việt Nam - Thông tư 200/2014/TT-BTC: Mã 130 - Mã 300).
Vì sao X₁ quan trọng?
- Vốn lưu động dương cho thấy DN có đủ nguồn trang trải nghĩa vụ nợ đáo hạn mà không cần huy động thêm.
- X₁ âm là tín hiệu sớm của khủng hoảng thanh khoản, thường xuất hiện trước phá sản 2-3 năm.
- Nghiên cứu gốc của Altman chỉ ra X₁ có sức mạnh phân biệt cao giữa nhóm phá sản và nhóm hoạt động bình thường.
Cách trích số liệu
Từ Báo cáo tài chính theo Thông tư 200/2014/TT-BTC:
- Tài sản ngắn hạn: Mã số 130.
- Nợ phải trả: Mã số 300.
- Tổng tài sản: Mã số 270.
Ví dụ
Công ty CP X có tài sản ngắn hạn 80 tỷ, nợ phải trả 50 tỷ, tổng tài sản 250 tỷ. X₁ = (80-50)/250 = 0,12. Nếu nợ phải trả tăng lên 100 tỷ, X₁ = (80-100)/250 = -0,08, kéo Z-score giảm 0,24 điểm và có thể chuyển vùng rủi ro.