Giao dịch với bên liên quan

Giao dịch với bên liên quan là gì?

Giao dịch với bên liên quan (Related Party Transactions - RPT) là toàn bộ giao dịch phát sinh giữa TCTD với các đối tượng thuộc bên liên quan được định nghĩa tại khoản 28, 29, 30 Điều 4 Luật các TCTD 2010. Theo Điều 149 Luật các TCTD, các giao dịch này phải được Hội đồng quản trị chấp thuận trước khi thực hiện, đảm bảo nguyên tắc arm's length (điều kiện thị trường) và phải công khai trong báo cáo thường niên.

Phân loại giao dịch

• Giao dịch tín dụng: cho vay, bảo lãnh, chiết khấu, cấp thấu chi, phát hành thẻ tín dụng cho bên liên quan
• Giao dịch thương mại: mua bán tài sản, hàng hóa, dịch vụ ngân hàng; thuê văn phòng, thuê thiết bị
• Giao dịch vốn và đầu tư: góp vốn, chuyển nhượng cổ phần, ủy thác đầu tư, mua trái phiếu do bên liên quan phát hành
• Giao dịch ngoại bảng: cam kết bảo lãnh, thư tín dụng dự phòng, bảo hiểm khoản vay

Quy trình phê duyệt tại TCTD

Các khoản RPT có giá trị từ 5% vốn điều lệ trở lên phải được HĐQT thông qua và lập Hội đồng tín dụng riêng. Thành viên HĐQT có liên quan phải tự miễn nhiễm quyền biểu quyết. Theo Thông tư 17/2018/TT-NHNN, TCTD phải báo cáo NHNN định kỳ hàng quý về toàn bộ RPT phát sinh trong kỳ.

Ví dụ thực tế

Ngân hàng X cho Công ty mẹ Y vay 800 tỷ đồng với lãi suất 7%/năm. Giao dịch này phải được HĐQT thông qua vì vượt 5% vốn điều lệ, đồng thời phải chứng minh mức lãi suất 7% tương đương với khách hàng độc lập cùng xếp hạng tín dụng, tránh chuyển giá gây thất thoát lợi nhuận.