Đối soát giao dịch

Đối soát giao dịch là gì?

Đối soát giao dịch (Transaction Reconciliation) là quá trình kiểm tra, đối chiếu và xác nhận tính chính xác của các giao dịch thanh toán giữa ngân hàng với khách hàng, đối tác (merchant, tổ chức thẻ quốc tế, ví điện tử, NAPAS) nhằm phát hiện sai sót, gian lận và đảm bảo sự đồng nhất về dữ liệu tài chính.

Đặc điểm

• Thực hiện định kỳ theo ngày, tuần hoặc tháng tùy quy mô giao dịch và thỏa thuận hợp tác kinh doanh.
• Quy định tại Thông tư 17/2017/TT-NHNN về chế độ báo cáo tài chính và Thông tư 22/2020/TT-NHNN quy định về dịch vụ thẻ và thiết bị chấp nhận thẻ.
• So sánh số liệu từ hai nguồn độc lập: hệ thống core banking của ngân hàng và file đối soát từ đối tác (Visa, Mastercard, JCB, NAPAS, MoMo, ZaloPay).
• Xử lý chênh lệch (exception handling) là bước quan trọng, phải hoàn tất trong vòng 24-72 giờ tùy loại giao dịch.

Ví dụ

Ngân hàng X hợp tác thanh toán với ví điện tử MoMo. Cuối ngày 30/05/2025, MoMo gửi file đối soát gồm 50.000 giao dịch phát sinh qua QR code với tổng giá trị 8 tỷ đồng. Bộ phận đối soát của ngân hàng X đối chiếu với dữ liệu core banking và phát hiện 15 giao dịch chênh lệch do lỗi làm tròn và 3 giao dịch trùng mã. Ngân hàng tra soát và điều chỉnh trong vòng 48 giờ theo quy định tại Điều 14 Thông tư 22/2020/TT-NHNN, đồng thời lập biên bản xử lý chênh lệch lưu trữ theo quy định pháp luật.