Độ co giãn giá cầu

Độ co giãn giá cầu là gì?

Độ co giãn giá cầu (Price Elasticity of Demand - PED) là thước đo kinh tế thể hiện mức độ phản ứng của lượng cầu một hàng hóa khi giá của hàng hóa đó thay đổi. Hệ số co giãn được tính bằng công thức: PED = % thay đổi lượng cầu / % thay đổi giá. Đây là công cụ quan trọng trong phân tích thị trường, giúp doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách dự báo hành vi tiêu dùng và đánh giá tác động của các chính sách giá.

Đặc điểm

• PED > 1: cầu co giãn nhiều (hàng hóa xa xỉ, có nhiều hàng thay thế).
• PED = 1: cầu co giãn đơn vị, doanh thu không đổi khi giá biến động.
• PED < 1: cầu co giãn ít (hàng thiết yếu như gạo, điện, xăng).
• PED = 0: cầu hoàn toàn không co giãn (thuốc chữa bệnh đặc trị).
• PED = vô cùng: cầu hoàn toàn co giãn (hàng hóa trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo).
• Yếu tố ảnh hưởng: tính thiết yếu, số lượng hàng thay thế, tỷ trọng chi tiêu, thời gian và thu nhập.

Ví dụ

Theo Nghị định 95/2021/NĐ-CP về điều chỉnh giá xăng dầu, khi giá xăng RON95 tăng 10%, lượng tiêu thụ chỉ giảm khoảng 2-3%, tức PED xấp xỉ 0,25 - thuộc nhóm cầu co giãn ít. Ngược lại, khi các hãng hàng không tăng giá vé máy bay 10%, lượng hành khách có thể giảm 15-20% (PED > 1), vì khách dễ chuyển sang phương tiện khác. Điều này giúp doanh nghiệp định giá và nhà quản lý dự báo doanh thu, lạm phát hiệu quả.