Bài viết liên quan
Quản trị rủi ro
Đệm vốn theo Basel III
Capital Buffer under Basel III
Đệm vốn (Capital Buffer) là phần vốn tự có vượt mức tối thiểu 8% mà các ngân hàng phải duy trì nhằm hấp thụ tổn thất trong giai đoạn khủng hoảng hoặc suy giảm kinh tế. Hệ thống đệm vốn gồm 3 thành phần: đệm bảo toàn (CCB), đệm chống chu kỳ (CCyB) và đệm D-SIB.
Đệm vốn theo Basel III là gì?
Đệm vốn là vốn tự có bổ sung ngoài mức tối thiểu 8% theo quy định tại Điều 6 Thông tư 41/2016/TT-NHNN, được xây dựng dựa trên Khung Basel III của Ủy ban Basel (BCBS). Mục đích là để ngân hàng có 'lớp đệm' hấp thụ tổn thất mà không vi phạm mức vốn tối thiểu, tránh phải cắt giảm tín dụng đột ngột gây ra hiệu ứng domino cho nền kinh tế.
Ba thành phần đệm vốn
- Đệm vốn bảo toàn (Capital Conservation Buffer - CCB): 2,5% tài sản có rủi ro (RWA), bắt buộc với mọi NHTM, được giải ngân dần từ 2016 đến 2019.
- Đệm vốn chống chu kỳ (Countercyclical Capital Buffer - CCyB): 0-2,5% RWA, do NHNN thiết lập theo chu kỳ tín dụng, thường được áp dụng từ 0-1% tùy giai đoạn.
- Đệm vốn D-SIB: 1-2% RWA áp dụng cho ngân hàng có tầm quan trọng hệ thống (D-SIB), gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV, MB, Agribank, SHB, ACB, Techcombank, TPBank, Sacombank, VPBank.
Cơ chế hạn chế phân phối
Khi CAR rơi vào vùng đệm, ngân hàng bị hạn chế chia cổ tức, thưởng cổ phiếu, mua lại cổ phiếu. Cụ thể: nếu CAR thấp hơn mức yêu cầu + CCB, tỷ lệ giữ lại lợi nhuận phải tăng dần từ 0% đến 100% theo thang tỷ lệ tuyến tính.
Ví dụ áp dụng
Vietcombank năm 2023 phải duy trì CAR tối thiểu 9% (8% + 1% D-SIB), và thực tế đạt 9,5% - vượt đệm bảo toàn 2,5%. Một NHTMCP nhỏ chỉ cần đạt 8% + CCB 2,5% = 10,5%, không chịu đệm D-SIB.