Cho vay dự án

Cho vay dự án (Project Finance) là gì?

Cho vay dự án là kỹ thuật tài trợ vốn trong đó khoản vay được hoàn trả chủ yếu (hoặc hoàn toàn) từ dòng tiền do chính dự án tạo ra, thay vì dựa vào uy tín tín dụng hay tài sản cá nhân của chủ đầu tư. Đây là công cụ tài trợ phổ biến cho các dự án lớn trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, hạ tầng giao thông, BOT, BT, nhiệt điện, khai khoáng và bất động sản khu công nghiệp.

Cấu trúc điển hình

• Các bên tham gia: Chủ đầu tư (sponsor), tổ chức cho vay (ngân hàng thương mại, NHTW, IFC, ADB), nhà thầu EPC, nhà cung cấp nguyên liệu, khách hàng mua sản phẩm (off-take buyer), bên bảo hiểm.
• Tỷ lệ vốn vay/vốn chủ sở hữu: Thường đạt 70/30 hoặc 80/20, trong đó vốn tự có của sponsor tối thiểu 20–30% tổng mức đầu tư.
• Tài khoản escrow/ký quỹ: Mọi dòng tiền thu về của dự án được chuyển vào tài khoản do ngân hàng quản lý, phân bổ theo thứ tự ưu tiên thanh toán (waterfall).
• Hợp đồng off-take: Cam kết mua sản phẩm đầu ra dài hạn (thường 15–25 năm) giúp ổn định doanh thu.

Quy trình thẩm định

Ngân hàng Việt Nam khi thẩm định cho vay dự án thường tuân theo Thông tư 39/2016/TT-NHNN và Thông tư 06/2023/TT-NHNN, bao gồm: (1) phân tích kỹ thuật công nghệ, (2) đánh giá thị trường tiêu thụ sản phẩm, (3) lập mô hình tài chính dự án với các chỉ tiêu DSCR ≥ 1,2–1,5 lần, LLCR ≥ 1,3 lần, IRR dự án ≥ 12–15%, NPV dương tại chiết khấu 10–12%, (4) đánh giá pháp lý về giấy phép xây dựng, GPMB, PPA, (5) phân tích rủi ro xây dựng, vận hành, giá, tỷ giá.

Ví dụ thực tế tại Việt Nam

Năm 2022, Vietcombank đồng tài trợ gần 1,2 tỷ USD cho dự án điện gió Monsoon (Lao) cung cấp điện về Việt Nam. BIDV dẫn dắt tài trợ dự án điện khí LNG Quảng Ninh trị giá gần 2 tỷ USD với thời hạn vay 18 năm. Hầu hết các dự án BOT giao thông như cao tốc Bắc Giang–Lạng Sơn, Trung Lương–Mỹ Thuận đều được tài trợ theo mô hình project finance với sự tham gia của VDB, OCB, SHB.