Bài viết liên quan
Pháp lý
Biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ
Measures to Secure Performance of Obligations
Là các biện pháp được pháp luật quy định nhằm bảo đảm cho bên có quyền được thực hiện nghĩa vụ dân sự khi bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ. Điều 292 Bộ luật Dân sự 2015 liệt kê đầy đủ 9 biện pháp bảo đảm được áp dụng phổ biến trong hoạt động tín dụng ngân hàng.
Biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ theo Điều 292 BLDS 2015
Căn cứ Điều 292 Bộ luật Dân sự 2015 (Luật số 91/2015/QH13, có hiệu lực từ ngày 01/01/2017), pháp luật dân sự Việt Nam quy định 09 biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, bao gồm:
Danh sách 09 biện pháp bảo đảm
- 1. Cầm cố tài sản (Điều 309-314): Bên bảo đảm chuyển giao tài sản cho bên nhận bảo đảm.
- 2. Thế chấp tài sản (Điều 317-338): Bên bảo đảm không chuyển giao tài sản mà chỉ chuyển giao giấy tờ.
- 3. Đặt cọc (Điều 328-333): Một bên chuyển một khoản tiền/đồ vật cho bên kia để bảo đảm giao kết hợp đồng.
- 4. Ký cược (Điều 334-339): Bên ký cược gửi một khoản tiền/đồ vật tại tổ chức ký cược để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.
- 5. Ký quỹ (Điều 340-343): Bên có nghĩa vụ gửi một khoản tiền vào tài khoản phong tỏa tại ngân hàng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ.
- 6. Bảo lãnh (Điều 344-355): Bên bảo lãnh cam kết với bên nhận bảo lãnh về việc thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được bảo lãnh.
- 7. Bảo đảm bằng tài sản của bên thứ ba: Bên thứ ba dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm nghĩa vụ cho bên có nghĩa vụ.
- 8. Bảo đảm bằng quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng: Quyền đòi nợ, quyền nhận tiền... được dùng làm tài sản bảo đảm.
- 9. Bảo đảm bằng tín chấp (Điều 356-359): Bên bảo đảm cam kết thực hiện nghĩa vụ mà không cần tài sản bảo đảm, dựa trên uy tín cá nhân/tổ chức.
Áp dụng trong ngân hàng
Theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN ngày 30/07/2021 quy định về cho vay của TCTD, khoản 2 Điều 4 yêu cầu khách hàng phải có tài sản bảo đảm hoặc bảo lãnh của tổ chức tín dụng. Các biện pháp phổ biến nhất tại các NHTM Việt Nam gồm: thế chấp BĐS (chiếm khoảng 65-70% dư nợ có bảo đảm), cầm cố sổ tiết kiệm/vàng, bảo lãnh ngân hàng, và tín chấp với khách hàng doanh nghiệp lớn.
Ví dụ thực tế
Khách hàng A vay 5 tỷ đồng tại Vietcombank để mua nhà, sử dụng kết hợp 2 biện pháp: thế chấp căn hộ (trị giá 7 tỷ) và bảo lãnh của công ty B (bên thứ ba) cho 30% khoản vay còn lại. Hợp đồng bảo đảm phải công chứng và đăng ký tại Văn phòng đăng ký đất đai theo Điều 326 BLDS 2015.