Bài viết liên quan
Pháp lý
BEPS
Base Erosion and Profit Shifting
BEPS là khái niệm chỉ các chiến lược lập kế hoạch thuế nhằm chuyển lợi nhuận từ quốc gia có thuế suất cao sang quốc gia có thuế suất thấp hoặc bằng không, qua đó làm xói mòn cơ sở thuế toàn cầu. Đây là chương trình hành động của OECD/G20 với 15 hành động cụ thể (BEPS Action Plans).
BEPS (Base Erosion and Profit Shifting) là gì?
BEPS là sáng kiến do OECD và G20 khởi xướng từ năm 2013, công bố Gói hành động BEPS (BEPS Package) vào năm 2015 và cập nhật năm 2021. Theo OECD, ước tính thất thu thuế toàn cầu do BEPS gây ra từ 100-240 tỷ USD/năm, tương đương 4-10% tổng thuế thu nhập doanh nghiệp toàn cầu.
15 hành động BEPS chính
- Action 1: Thách thức thuế số (Digital Economy).
- Action 2: Hybird mismatch arrangements.
- Action 3: CFC (Controlled Foreign Company) rules.
- Action 4: Giới hạn khấu trừ lãi vay (Interest deductibility).
- Action 5: Thực hành có hại về thuế (Harmful tax practices).
- Action 6: Ngăn chặn treaty shopping.
- Action 7: Văn phòng địa điểm cố định (PE).
- Actions 8-10: Chuyển giá giữa các bên liên kết.
- Action 11: Phân tích dữ liệu BEPS.
- Action 12: Công khai thông tin bắt buộc.
- Action 13: Hồ sơ chuyển giá (Master File, Local File, CbCR).
- Actions 14-15: Giải quyết tranh chấp và đa công cụ (MLI).
Báo cáo theo quốc gia (CbCR)
Tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất từ 750 triệu EUR trở lên phải nộp Country-by-Country Report cho cơ quan thuế, bao gồm:
- Doanh thu, lợi nhuận trước thuế theo từng quốc gia.
- Thuế đã nộp và thuế phải nộp.
- Số lượng nhân viên.
- Tài sản hữu hình và vô hình.
Tác động đối với ngân hàng Việt Nam
- Trần khấu trừ lãi vay: Theo Nghị định 132/2020, tỷ lệ lãi vay được trừ không quá 30% EBITDA. Ngân hàng có giao dịch liên kết phải áp dụng.
- Thông tư 78/2021/TT-BTC hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định 132, quy định cụ thể về CbCR.
- Việt Nam áp dụng MLI (Multilateral Instrument) từ tháng 4/2021 nhằm sửa đổi các Hiệp định tránh đánh thuế hai lần.
Ví dụ thực tế
Một ngân hàng Việt Nam là công ty con của tập đoàn tài chính Nhật Bản. Tập đoàn cấp khoản vay 1 tỷ USD lãi suất 6% cho ngân hàng con, đồng thời nhận lại khoản tiền gửi 800 triệu USD lãi suất 1%. Phần chênh lệch 5% (40 triệu USD/năm) được chuyển về công ty mẹ ở Singapore - quốc gia có thuế suất 17% thay vì 20% tại Việt Nam, gây thất thu ngân sách. Cơ quan thuế Việt Nam có quyền điều chỉnh và truy thu.