Bán khống có bảo đảm

Bán khống có bảo đảm là gì?

Bán khống có bảo đảm (Covered Short Selling) yêu cầu nhà đầu tư phải có sẵn chứng khoán vay mượn từ giao dịch SBL trước khi thực hiện lệnh bán, đảm bảo khả năng thanh toán cho lệnh bán. Hình thức này khác với naked short selling (bán khống trần trụi) - vốn bị cấm tại Việt Nam và hầu hết các thị trường phát triển vì tạo ra CK "ma", gây bất ổn hệ thống.

Quy định tại Việt Nam

• Áp dụng theo Thông tư 120/2020/TT-BTC và Quy chế giao dịch của Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE).
• Thời điểm triển khai: 12/01/2022 trên HOSE.
• Chỉ áp dụng với một số cổ phiếu trong rổ VN30 giai đoạn đầu.
• Lệnh bán khống phải đánh dấu (tag) "short" khi gửi vào hệ thống.
• Nhà đầu tư phải duy trì tỷ lệ ký quỹ tối thiểu theo quy định công ty chứng khoán.

Quy trình thực hiện

• Bước 1: Nhà đầu tư ký hợp đồng SBL với công ty chứng khoán, ký quỹ tài sản đảm bảo.
• Bước 2: Nhận CK vay, số lượng được "đóng băng" trong tài khoản.
• Bước 3: Đặt lệnh bán với thuộc tính short-sell trên hệ thống.
• Bước 4: Hệ thống tự động thanh toán khi khớp lệnh (T+2).
• Bước 5: Trước ngày đáo hạn, mua CK trên thị trường để hoàn trả bên cho vay.

Ví dụ minh họa

Nhà đầu tư B dự báo cổ phiếu VIC sẽ giảm từ 75.000 đồng. B ký quỹ 157,5 triệu đồng để vay 2.000 CP VIC (105% × 150 triệu). B bán khống 2.000 CP VIC thu 150 triệu. Khi VIC giảm còn 68.000 đồng, B mua lại 2.000 CP hết 136 triệu, trả CK vay, lợi nhuận ≈ 14 triệu (chưa trừ phí vay CK và lãi margin).

So sánh với bán khống trần trụi

• Covered: Có CK vay sẵn, an toàn, được phép.
• Naked: Bán khi chưa có CK, dễ vỡ nợ thanh toán, bị cấm tại Việt Nam, Mỹ, EU.