Trưởng phòng Tài chính - Trung tâm Tài chính - Khối Tài chính Kế toán
Mô tả công việc
• Tổ chức quản trị hiệu quả doanh thu, chi phí, lợi nhuận theo sản phẩm, phân khúc khách hàng, đơn vị và mô hình kinh doanh;
• Chủ trì xây dựng hệ thống báo cáo quản trị định kỳ, đột xuất; phân tích kết quả kinh doanh và tham mưu Ban lãnh đạo trong việc ra quyết định;
• Tổ chức lập kế hoạch, dự báo doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh theo từng thời kỳ;
• Chỉ đạo theo dõi, đo lường và đánh giá hiệu quả tài chính của các chương trình, mô hình kinh doanh và dự án;
• Quản lý hoạt động khai thác, phân tích dữ liệu tài chính; kiểm soát chất lượng báo cáo cung cấp cho Ban lãnh đạo Ngân hàng và Ban lãnh đạo Khối Tài chính Kế toán;
• Quản lý, phân công, đào tạo và phát triển đội ngũ nhân sự thuộc phòng;
• Thực hiện các nhiệm vụ khác theo yêu cầu của Ban lãnh đạo Khối Tài chính Kế toán.
Phúc lợi:
Bảo hiểm sức khỏe cho người thân, Bảo hiểm sức khỏe cá nhân, Du lịch, Fitness Center (Yoga, GYM…), Hỗ trợ chi phí trông trẻ/mẫu giáo, Hỗ trợ kinh phí tập luyện thể thao, Hỗ trợ đi lại, Hỗ trợ điện thoại, Khám sức khỏe định kỳ, Lương tháng thứ 13, Máy tính xách tay, Mỹ phẩm, Ngày nghỉ sinh nhật, Quà tặng Tết Nguyên Đán, Quà tặng sinh nhật, Thưởng các dịp Lễ (Tết, Quốc Khánh, 30/4 - 1/5, Sinh nhật Ngân hàng…), Thưởng thành tích, Thưởng hiệu suất, Vay ưu đãi, Ô tô
Yêu cầu ứng viên
• Hiểu biết về quản trị tài chính, ưu tiên có kiến thức về sản phẩm, nghiệp vụ ngân hàng.
• Ưu tiên chứng chỉ quốc tế liên quan như CFA, ACCA, CMA
• Trình độ ngoại ngữ: Toeic hoặc chứng chỉ tương đương từ 700 điểm trở lên
• Kỹ năng khác: Sử dụng thành thạo MO, SQL, VBA và các công cụ BI, trực quan hóa dữ liệu, xây dựng dashboard
• Kinh nghiệm ở vị trí tương đương từ 3 năm trở lên và kinh nghiệm từ 10 năm trong lĩnh vực Tài chính - ưu tiên chuyên môn sâu về FP&A, BF hoặc vị trí phân tích về tài chính, kinh doanh tại các doanh nghiệp lớn, các ngân hàng và tổ chức tín dụng hoặc kinh nghiệm tư vấn tài chính, kiểm toán.
• Để hồ sơ của bạn được ưu tiên xét duyệt và nhận được lịch phỏng vấn trong thời gian sớm nhất, MB yêu cầu CV ứng viên ứng tuyển cần cung cấp đầy đủ các thông tin sau:
- Thông tin cá nhân: Họ và tên, Ngày/tháng/năm sinh, Giới tính.
- Thông tin liên hệ: Số điện thoại và địa chỉ email, được kiểm tra thường xuyên
- Trình độ học vấn: Chuyên ngành học và Trường đào tạo.
- Kinh nghiệm làm việc: Thời gian công tác, vị trí đảm nhiệm và các nhiệm vụ chính đã thực hiện tại từng vị trí.
- Kỹ năng nổi bật: Từ 3–5 kỹ năng tiêu biểu phù hợp với vị trí ứng tuyển.
Vì sao Bạn nên đảm bảo đầy đủ thông tin khi ứng tuyển?
- Hồ sơ của Bạn sẽ được đánh giá nhanh chóng.
- Đối với các hồ sơ đáp ứng đầy đủ thông tin và tiêu chí tuyển dụng phù hợp, MB Bank sẽ chủ động liên hệ phỏng vấn trong thời gian sớm nhất.
- Ứng viên vui lòng kiểm tra email và điện thoại thường xuyên để không bỏ lỡ lịch hẹn phỏng vấn
Cập nhật ngay thông tin mới nhất về các Chương trình do MB tổ chức tại Trang tuyển dụng MB Careers
Và các Fanpage:
• MB Careers
• Ai Yêu Miền Bắc hơn MBers?
• Ai Yêu Miền Trung hơn MBers?
• Ai Yêu Miền Nam hơn MBers?
Phân tích kỹ năng cần có
1. Đọc đúng bản chất vị trí
Vị trí Trưởng phòng Tài chính thuộc Trung tâm Tài chính, Khối Tài chính Kế toán của MB là vị trí quản lý cấp cao, kết hợp ba năng lực chính: quản trị tài chính và lập kế hoạch, phân tích dữ liệu phục vụ ra quyết định, và quản lý đội ngũ. Đây không chỉ là vai trò lập báo cáo kế toán hoặc dự phòng ngân sách thông thường.
Bốn nội dung trọng tâm cần thể hiện trong hồ sơ và phỏng vấn gồm:
1. Quản trị doanh thu, chi phí và lợi nhuận theo sản phẩm, phân khúc khách hàng, đơn vị và mô hình kinh doanh.
2. Xây dựng hệ thống kế hoạch, dự báo và báo cáo quản trị định kỳ hoặc đột xuất.
3. Phân tích nguyên nhân biến động, kiểm soát chất lượng số liệu và tham mưu Ban lãnh đạo.
4. Quản lý, phân công và phát triển năng lực đội ngũ.
Trong thông tin tuyển dụng, FP&A thường được hiểu là hoạch định, dự báo và phân tích kinh doanh; BF thường được dùng cho Business Finance hoặc Banking Finance. Vì MB không mô tả rõ phạm vi BF, ứng viên cần hỏi trong phỏng vấn về ranh giới giữa FP&A, BF, kế toán quản trị và báo cáo Ban lãnh đạo.
2. So sánh các nhóm kỹ năng
| Nhóm kỹ năng | Yêu cầu trọng tâm | Mức độ | Cách chứng minh hiệu quả |
|---|---|---|---|
| Quản trị tài chính và FP&A | Kế hoạch, dự báo, phân tích chênh lệch, quản trị lợi nhuận | Rất cao | Mô hình dự báo, báo cáo quản trị, kết quả cải thiện độ chính xác dự báo hoặc rút ngắn thời gian lập báo cáo |
| Hiểu biết ngân hàng | Sản phẩm, doanh thu, chi phí, rủi ro và cách đo hiệu quả kinh doanh | Cao | Kinh nghiệm phân tích tín dụng, huy động, chi phí lãi, phí dịch vụ, danh thu hoặc phân bổ chi phí |
| Kế toán quản trị | Phân bổ chi phí, doanh thu theo phân khúc, kiểm soát chất lượng báo cáo | Cao | Báo cáo theo sản phẩm, đơn vị, khách hàng; cơ chế kiểm soát và đối soát số liệu |
| Kỹ năng dữ liệu | Excel, SQL, VBA, Power BI hoặc Tableau, xây dựng dashboard | Rất cao | Mô hình dữ liệu, câu truy vấn SQL, quy trình tự động hóa và dashboard thực tế |
| Quản lý đội ngũ | Phân công, huấn luyện, đánh giá và phát triển nhân sự | Rất cao | Quy mô đội ngũ quản lý, cơ chế phân công, kết quả cải thiện năng suất hoặc giữ chân nhân sự |
| Ra quyết định và tư vấn | Trình bày khuyến nghị rõ ràng, cân nhắc rủi ro và ảnh hưởng kinh doanh | Cao | Câu chuyện về quyết định thật, kết quả sau quyết định và cách thuyết phục stakeholder |
3. Hard skills cần chuẩn bị
Quản trị tài chính và dự báo
Ứng viên cần thành thạo các nội dung sau:
- Xây dựng ngân sách thường niên, kế hoạch theo tháng hoặc quý và dự báo động.
- Phân rã doanh thu, chi phí và lợi nhuận theo các độc lập sản phẩm, khách hàng, đơn vị và mô hình kinh doanh.
- Phân tích chênh lệch giữa kế hoạch, dự báo và thực tế; xác định nguyên nhân gốc thay vì chỉ mô tả chênh lệch.
- Xây dựng kịch bản cơ sở, kịch bản tích cực và tiêu cực; đánh giá tác động của giá, chi phí vốn, tăng trưởng, tỷ lệ chuyển đổi hoặc tỷ lệ suy giảm.
- Tính toán các chỉ tiêu hiệu quả như biên lợi nhuận, tỷ lệ chi phí trên doanh thu, lợi nhuận trên tài sản, lợi nhuận trên vốn, chi phí rủi ro và hiệu quả phân bổ nguồn lực.
- Thiết kế báo cáo quản trị có cấu trúc: kết luận điều hành, biến động chính, nguyên nhân, khuyến nghị và người chịu trách nhiệm.
Với ngân hàng, nên bổ sung kiến thức về huy động, cho vay, phí dịch vụ, chi phí lãi, chất lượng tài sản, thanh khoản, dự phòng và phân bổ vốn. Các chỉ tiêu như lãi ròng, chi phí trên doanh thu, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ chi phí tạo thu nhập và mức độ bao phủ nợ xấu có thể xuất hiện trong bài phỏng vấn, dù yêu cầu tuyển dụng không liệt kê cụ thể.
Phân tích dữ liệu và công cụ
- Microsoft Excel: PivotTable, Power Query, Power Pivot, công thức tra cứu, kiểm soát lỗi, quản lý phiên bản và bảo mật dữ liệu.
- SQL: JOIN, GROUP BY, CASE WHEN, CTE, cửa sổ, kiểm tra chất lượng dữ liệu và hiểu mô hình dữ liệu lớn.
- VBA: tự động hóa báo cáo định kỳ, kiểm tra sai lệch, cập nhật dữ liệu và tạo tệp phân phối.
- Công cụ BI: Power BI hoặc Tableau; thiết kế dashboard theo nhu cầu ra quyết định, không chỉ hiển thị nhiều biểu đồ.
- Quản trị dữ liệu: xác định đơn vị đo, nguồn dữ liệu, quy tắc đối soát, tần suất cập nhật và quyền truy cập.
Quản lý và lãnh đạo
Ứng viên cần chứng minh khả năng:
- Tổ chức công việc theo quy trình và mốc báo cáo tháng, quý, năm.
- Phân công nhiệm vụ theo năng lực, kiểm soát tiến độ mà không micromanage.
- Xây dựng cơ chế đánh giá, coaching và phát triển đội ngũ.
- Xử lý tình huống nhân sự khó, xung đột ưu tiên và áp lực thời hạn.
- Làm việc với nhiều đơn vị, đặc biệt là các bộ phận kinh doanh, tín dụng, vận hành, dữ liệu và kế toán.
- Chuyển kết quả phân tích thành khuyến nghị có thể hành động.
4. Soft skills cần thể hiện
- Tư duy phản biện: không chấp nhận số liệu mà không kiểm tra nguồn và logic.
- Giao tiếp cấp điều hành: trình bày ngắn gọn, đưa ra kết luận trước và số liệu sau.
- Tư duy kinh doanh: hiểu tác động của quyết định tài chính đến doanh thu, chi phí, khách hàng và rủi ro.
- Khả năng thuyết phục: làm việc với stakeholder có lợi ích khác nhau mà không đánh mất tính khách quan.
-- Tinh thần trách nhiệm về chất lượng dữ liệu: nhận biết sai sót, xác định nguyên nhân và kiểm soát điểm giao dịch.
- Sẵn sàng quyết định trong điều kiện chưa hoàn chỉnh: biết phân biệt dữ liệu cần kiểm chứng và giả định cần nêu rõ.
- Đạo đức nghề nghiệp: giữ bí mật dữ liệu khách hàng, không điều chỉnh số liệu để đạt mục tiêu.
5. Chứng chỉ gợi ý
- CMA: phù hợp nhất với quản trị chi phí, kế hoạch, đo lường hiệu quả và ra quyết định quản trị.
- ACCA: tăng sức mạnh về kế toán, báo cáo tài chính, kiểm soát và kiểm toán; hữu ích khi phạm vi công việc gần kế toán quản trị.
- CFA: phù hợp hơn với hướng phân tích đầu tư, phân bổ vốn, quản trị danh mục hoặc phân tích rủi ro; cần chứng minh mức độ liên quan nếu hướng của bạn là tài chính ngân hàng tổng thể.
- TOEIC từ 700 điểm: nên có chứng chỉ còn hiệu lực và sẵn sàng cung cấp khi được yêu cầu.
Không nên tích lũy nhiều chứng chỉ chỉ để làm đẹp hồ sơ. Ứng viên đã có 10 năm kinh nghiệm nên ưu tiên chứng chỉ có liên quan trực tiếp đến FP&A, kế toán quản trị hoặc nghiệp vụ ngân hàng, kết hợp với năng lực thực hành.
6. CV cần làm nổi bật
CV nên theo cấu trúc:
1. Tóm tắt chuyên môn 4–6 dòng, ưu tiên quản trị tài chính, FP&A, phân tích kinh doanh và quản lý đội ngũ.
2. Kinh nghiệm theo thứ tự thời gian, ghi rõ quy mô phạm vi, số lượng báo cáo, quy mô nhân sự và ngành nghề.
3. Kết quả định lượng bằng độ chính xác dự báo, thời gian lập báo cáo, tỷ lệ tự động hóa, giảm chi phí, tăng tốc độ ra quyết định hoặc mức tăng lợi nhuận.
4. Ba đến năm kỹ năng nổi bật đúng yêu cầu của MB.
5. Kỹ năng công cụ và chứng chỉ, bao gồm TOEIC, CMA, ACCA hoặc CFA nếu có.
Công thức mô tả thành tích: Hành động + đối tượng + quy mô + kết quả. Chẳng hạn, thay vì ghi “xây dựng báo cáo quản trị”, nên viết “Xây dựng mô hình dự báo theo sản phẩm và đơn vị, chuẩn hóa quy trình lập báo cáo quý, rút ngắn thời gian hoàn thành từ năm ngày xuống hai ngày” nếu đó là thành tích thực tế của bạn.
Hồ sơ cần có đầy đủ họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, điện thoại, email, trường học, chuyên ngành, thời gian công tác, vị trí và nhiệm vụ chính tại mỗi đơn vị. Thông tin nhạy cảm chỉ nên gửi qua hệ thống tuyển dụng chính thức. Nên chuẩn bị sẵn bản CV đã được che số liệu nhạy cảm của ngân hàng hoặc doanh nghiệp hiện tại.
Chuẩn bị phỏng vấn
1. Quy trình phỏng vấn dự kiến
Quy trình dưới đây là hình thức thường gặp đối với vị trí quản lý tài chính; MB có thể điều chỉnh số vòng và hình thức. Ứng viên nên xác nhận lại với nhân viên tuyển dụng.
Vòng 1: Sàng lọc hồ sơ và phỏng vấn sơ bộ
- Xác nhận mức độ phù hợp với 10 năm kinh nghiệm tài chính và ít nhất 3 năm ở vị trí tương đương.
- Kiểm tra thông tin cá nhân, học vấc, chứng chỉ và mức lương kỳ vọng.
- Câu hỏi thường gặp:
- Vì sao bạn phù hợp với vị trí Trưởng phòng Tài chính?
- Kinh nghiệm lớn nhất của bạn liên quan đến quản trị doanh thu, chi phí và lợi nhuận là gì?
- Bạn từng quản lý bao nhiêu người và chịu trách nhiệm báo cáo nào?
- Bạn sử dụng SQL, VBA và công cụ BI ở mức độ nào?
- TOEIC của bạn có từ 700 điểm trở lên không?
- Thời gian có thể nhận việc là bao lâu?
Vòng 2: Chuyên môn tài chính và phân tích
- Phân tích doanh thu, chi phí và lợi nhuận theo nhiều chiều.
- Phân tích chênh lệch giữa thực tế, kế hoạch và dự báo.
- Thiết kế hệ thống báo cáo quản trị.
- Xây dựng kịch bản kinh doanh và đánh giá tác động.
- Bài tình SQL và bài phân tích dữ liệu.
- Câu hỏi thường gặp:
- Bạn xây dựng cây động lực doanh thu và chi phí như thế nào?
- Nếu lợi nhuận thấp hơn kế hoạch 10%, quy trình điều tra của bạn ra sao?
- Một dashboard quản trị hiệu quả cần có những thành phần nào?
- Làm thế nào để tránh sai lệch giữa báo cáo quản trị và báo cáo kế toán?
- Bạn xử lý dữ liệu thiếu, bất thường hoặc mâu thuẫn như thế nào?
- Bạn từng sử dụng SQL cho bài toán quản trị tài chính nào?
Vòng 3: Quản lý và tư vấn Ban lãnh đạo
- Cách tổ chức và phân công công việc.
- Xử lý chênh lệch giữa các đơn vị về số liệu hoặc quan điểm.
- Quyết định dưới áp lực thời gian.
- Đánh giá hiệu quả chương trình, dự án và mô hình kinh doanh.
- Coaching, đào tạo và xử lý nhân sự chưa đạt kỳ vọng.
- Câu hỏi thường gặp:
- Hãy mô tả một quyết định tài chính khó và cách bạn thuyết phục Ban lãnh đạo.
- Bạn xử lý thế nào khi một báo cáo quan trọng bị chậm tiến độ?
- Làm sao đo hiệu quả một dự án hoặc chương trình kinh doanh?
- Bạn đã đào tạo hoặc thay đổi cách làm việc của một nhân sự ra sao?
- Bạn làm thế nào khi Ban lãnh đạo yêu cầu một kết luận nhưng dữ liệu chưa đủ chắc chắn?
Vòng 4: Phỏng vấn Ban lãnh đạo hoặc giám đốc điều hành
- Tầm nhìn và chiến lược tài chính của đơn vị.
- Tổ chức lại năng lực FP&A, BF và kế toán quản trị.
- Vai trò chuyển đổi số và tự động hóa báo cáo.
- Khả năng đóng góp vào quyết định cấp ngân hàng.
- Đánh giá mức độ phù hợp với văn hóa quản trị, tính minh bạch và kỷ luật số liệu.
Vòng 5: Kiểm tra thông tin và thương thảo
- Xác minh kinh nghiệm, mức lương, thời gian nhận việc và điều kiện làm việc.
- Có thể có bài đánh giá tình huống, kiểm tra năng lực hoặc tham khảo người cũ.
2. Chuẩn bị bài tình nghiệp vụ
Bài tình nên trình bày theo chuỗi logic:
1. Xác định mục tiêu và phạm vi: cần đánh giá kết quả theo sản phẩm, khách hàng, đơn vị hay mô hình kinh doanh nào.
2. Xây dựng cây động lực: doanh thu, chi phí và lợi nhuận chịu ảnh hưởng của những yếu tố nào.
3. Kiểm tra dữ liệu: nguồn, thời điểm cập nhật, định nghĩa chỉ tiêu và khả năng đối soát.
4. Dự báo: nền tảng, giả định và kịch bản.
5. Phân tích chênh lệch: tác động số lượng, giá, chi phí, hiệu suất và hỗ trợ khác nhau.
6. Đề xuất hành động: chỉ rõ chủ thể, thời hạn và chỉ tiêu kỳ vọng.
7. Thiết kế dashboard: số liệu chính, cảnh báo, xu hướng và drill-down.
Hãy chuẩn bị ít nhất hai bài tình: một bài về lợi nhuận theo sản phẩm và một bài về hiệu quả chi phí. Dùng số liệu giả lập hoặc đã được che số liệu bí mật.
3. Câu chuyện ứng viên nên chuẩn bị
Mỗi câu chuyện nên có cấu trúc tình huống – nhiệm vụ – hành động – kết quả – bài học. Ưu tiên các câu chuyện có:
- Quy mô lớn: số phòng ban, sản phẩm, khách hàng, báo cáo hoặc quy mô tiền.
- Tác động đo được: độ chính xác dự báo, thời gian xử lý, giảm chi phí, tăng doanh thu hoặc giảm rủi ro.
- Phản ánh vai trò cá nhân, không chỉ thành tích của cả đội.
- Bài học phản ánh khả năng tự phản tích và phát triển sau phỏng vấn.
Các chủ đề nên có: dự báo lệch, chuẩn hóa báo cáo, tự động hóa bằng VBA, phân tích bằng SQL, xây dashboard BI, xử lý xung đột số liệu, cải thiện năng suất đội ngũ và thuyết phục Ban lãnh đạo.
4. Câu hỏi nên đặt cho nhà tuyển dụng
- Quy mô và cơ cấu đội ngũ của phòng là bao nhiêu người?
- Trưởng phòng báo cáo trực tiếp cho ai và phối hợp với các khối nào?
- Ranh giới trách nhiệm giữa FP&A, BF, kế toán quản trị và báo cáo Ban lãnh đạo là gì?
- Hệ thống dữ liệu nguồn, công cụ BI và mức độ tự động hóa hiện tại ra sao?
- Báo cáo kinh doanh được sử dụng cho những quyết định nào?
- Các chỉ tiêu đánh giá vị trí gồm độ chính xác dự báo, chất lượng báo cáo, tác động kinh doanh hay tiến độ tự động hóa?
- Tỷ lệ báo cáo định kỳ và đột xuất như thế nào?
- Quy trình phê duyệt, kiểm soát số liệu và xử lý báo cáo sai lệch ra sao?
- Cơ hội phát triển cho vị trí nằm ở đâu trong lộ trình phân bổ vốn, chuyển đổi số và phân tích dữ liệu?
5. Hình thức và cách trình bày
- Trang phục nên theo phong cách công sở nghiệp, trang trọng và tiết chếm: vest hoặc bộ vest, áo sơ mi/blouse, giày kín, màu trung tính, phụ kiện gọn gàng.
- Không cần quá cầu kỳ; sự gọn gàng, đúng lịch và chỉn chu quan trọng hơn thương hiệu cá nhân.
- Bắt đầu câu trả lời bằng kết luận, sau đó trình bày logic và số liệu.
- Với câu hỏi chưa biết, nói rõ giả định trước khi phân tích; không đưa ra con số thiếu căn cứ.
- Chuẩn bị bản CV, danh sách chứng chỉ và mô tả công việc có số liệu để chia sẻ trên màn hình.
- Nếu phỏng vấn trực tuyến, kiểm tra camera, micro, ánh sáng, kết nối và chuẩn bị bản sao dữ liệu dự phòng.
- Mức lương trong tin tuyển dụng là thỏa thuận. Có thể đưa ra khoảng tổng thu nhập mong muốn dựa trên quy mô trách nhiệm, nhưng nên hỏi về cơ cấu lương cứng, thưởng theo hiệu quả công việc và chính sách thưởng trước khi chốt.
Lộ trình ôn thi
1. Mục tiêu sau hai tuần
Cuối hai tuần, bạn cần có đủ năng lực để:
- Giải thích bản chất FP&A, BF, kế toán quản trị và sự khác nhau trong mô hình ngân hàng.
- Phân tích doanh thu, chi phí, lợi nhuận và giải thích chênh lệch theo nhiều chiều.
- Xây dựng kế hoạch, dự báo và kịch bản cơ sở.
- Trình bày một báo cáo quản trị và dashboard có khả năng ra quyết định.
- Viết câu truy vấn SQL cơ bản và giải thích cách lấy số liệu tài chính.
- Trả lời các câu hỏi quản lý, điều hành và tư vấn Ban lãnh đạo.
2. Kiến thức nền cần ôn
Quản trị tài chính và kế toán quản trị
- Báo cáo lãi và lỗ, bảng cân đối và mối liên hệ giữa ba báo cáo.
- Phân biệt kế toán tài chính, kế toán quản trị, quản trị chi phí và phân tích kinh doanh.
- Ngân sách, dự báo, lập kế hoạch theo tháng, quý và năm; rolling forecast.
- Phân tích chênh lệch số lượng, giá, tỷ lệ và cơ cấu.
- Phân bổ chi phí trên cơ sở hoạt động, phân bổ doanh thu theo sản phẩm và khách hàng.
- Quản lý vốn, dự án, phân tích lợi nhuận và đánh giá hiệu quả chương trình.
- Chuẩn bị số liệu phục vụ VAS và IFRS, nhưng tập trung vào ý nghĩa quản trị thay vì học thuộc điều khoản.
Nghiệp vụ ngân hàng
- Cấu trúc tài sản, nợ phải trả và vốn của ngân hàng.
- Sản phẩm huy động, cho vay, bảo lãnh, thẻ, thanh toán và dịch vụ tài chính.
- Doanh thu lãi, chi phí lãi, phí dịch vụ và cơ chế hình thành lợi nhuận.
- Quản trị chất lượng tài sản, dự phòng, tỷ lệ nợ quá hạn và chi phí rủi ro tín dụng.
- Thanh khoản, tỷ lệ kế toán và vốn tự điều chỉnh; cần đối chiếu với quy định hiện hành.
- Phân bổ vốn, đánh giá lợi nhuận theo rủi ro và hiệu quả sử dụng vốn.
- Quan hệ giữa kinh doanh, tín dụng, vận hành, dữ liệu và kế toán.
Dữ liệu và công cụ
- Excel nâng cao: PivotTable, Power Query, Power Pivot, công thức và kiểm soát lỗi.
- SQL: truy vấn cơ bản, JOIN, GROUP BY, CASE WHEN, CTE, hàm cửa sổ và kiểm tra dữ liệu.
- VBA: đọc dữ liệu, chạy quy trình báo cáo, kiểm tra sai lệch và xuất tệp.
- Power BI hoặc Tableau: mô hình dữ liệu, biểu đồ phù hợp, tham số, cảnh báo và drill-down.
- Quản trị dữ liệu: định nghĩa chỉ tiêu, chủ sở hữu dữ liệu, kiểm soát phiên bản và đối soát nguồn.
Lãnh đạo và ảnh hưởng
- Quản lý theo mục tiêu và phân công nhiệm vụ.
- Coaching, đánh giá hiệu quả và lập kế hoạch phát triển nhân sự.
- Quản lý stakeholder và xử lý xung đột.
- Ra quyết định dưới bất định.
- Đạo đức tài chính, bảo mật dữ liệu và kiểm soát chất lượng báo cáo.
3. Lộ trình 10 ngày làm việc và 2 ngày luyện tập
| Ngày | Nội dung | Sản phẩm cần đạt |
|---|---|---|
| Ngày 1 | Phân tích lại vị trí, đọc toàn bộ tin tuyển dụng và báo cáo thường niên của MB | Bản đồ yêu cầu gồm tối thiểu 10 năng lực và 5 câu hỏi cần làm rõ |
| Ngày 2 | Rà soát CV và xây dựng thông điệp theo yêu cầu của MB | CV sạch, có 3–5 kỹ năng nổi bật và các thành tích định lượng |
| Ngày 3 | Quản trị doanh thu, chi phí, lợi nhuận và phân tích chênh lệch | Một cây động lực doanh thu – chi phí – lợi nhuận |
| Ngày 4 | Kế hoạch, dự báo và quản trị kịch bản | Mô hình dự báo theo ba kịch bản và danh sách giả định |
| Ngày 5 | Nghiệp vụ ngân hàng và chỉ tiêu hiệu quả | Bảng tổng hợp 15 chỉ tiêu quan trọng kèm định nghĩa |
| Ngày 6 | Quản trị chi phí, phân bổ chi phí và cơ cấu lợi nhuận | Ví dụ phân bổ chi phí theo sản phẩm và đơn vị |
| Ngày 7 | Excel nâng cao, Power Query và kiểm soát dữ liệu | Quy trình lập báo cáo tự động hóa một phần |
| Ngày 8 | SQL và thiết kế mô hình dữ liệu | Tập hợp 8–10 câu truy vấn và sơ đồ bảng dữ liệu |
| Ngày 9 | Power BI hoặc Tableau | Wireframe dashboard điều hành gồm KPI, xu hướng, chênh lệch và cảnh báo |
| Ngày 10 | Bài tình nghiệp vụ và câu chuyện quản lý | Bài tình 5–7 trang, 8 câu chuyện hành động – kết quả và bản tóm tắt 90 giây |
| Ngày 11 | Luyện phỏng vấn chuyên môn và SQL | Bảng trả lời 20 câu hỏi kỹ thuật, có ghi chép và điểm cần sửa |
| Ngày 12 | Luyện phỏng vấn quản lý, thỏa thuận lương và rà soát cuối | Bộ câu hỏi do người hỗ trợ đặt, khoảng lương và bản CV cuối |
4. Bài tình nên hoàn thành
Chọn một mô hình kinh doanh của ngân hàng, chẳng hạn cho vay tiêu dùng, và thực hiện:
1. Xác định nguồn doanh thu lãi, chi phí vốn, chi phí vận hành và chi phí rủi ro.
2. Dự báo theo sản phẩm, khách hàng và đơn vị.
3. Phân tích tình huống tăng trưởng sản phẩm nhưng lợi nhuận giảm.
4. Đề xuất ba hành động có thể đo lường được.
5. Xây dựng bốn chỉ tiêu điều hành, sáu phân tích drill-down và hai cảnh báo.
6. Viết truy vấn SQL lấy dữ liệu theo tháng, sản phẩm và đơn vị.
Bài tình không cần quá nhiều bảng biểu. Điều quan trọng là logic, khả năng truy ngược số liệu, tính thực tế của khuyến nghị và sự nhất quán giữa dữ liệu với kết luận.
5. Tài liệu tham khảo
- Báo cáo thường niên, báo cáo tài chính và các tài liệu nhà đầu tư gần nhất của MB.
- Trang tuyển dụng chính thức của MB và các thông tin sản phẩm ngân hàng.
- Tài liệu của CMA, ACCA hoặc CFA cho các phần quản trị chi phí, báo cáo tài chính, phân tích và quản trị rủi ro.
- Giáo trình Corporate Finance, Management Accounting và Financial Intelligence for Managers.
- SQLBolt, Mode SQL Tutorial hoặc tài liệu SQL của nhà cung cấp dữ liệu để luyện truy vấn.
- Tài liệu chính thức của Microsoft Power BI và Tableau cho phần trực quan hóa.
- Quy định hiện hành của cơ quan quản lý tiền tệ và ngân hàng về tỷ lệ an toàn, phân loại tài sản và quản trị rủi ro; cần kiểm tra các văn bản sửa đổi mới nhất.
6. Checklist trước phỏng vấn
- Có hai bài tình hoàn chỉnh và một dashboard hoặc wireframe.
- Có ít nhất 10 câu trả lời kỹ thuật và 8 câu chuyện lãnh đạo.
- Viết được truy vấn SQL sử dụng JOIN, GROUP BY, CASE WHEN và CTE.
- Tự giới thiệu trong 90 giây và trong ba phút.
- Nêu được ba lý do phù hợp với vị trí và hai điểm cần cải thiện.
- Chuẩn bị thông tin lương, thời gian nhận việc và câu hỏi dành cho nhà tuyển dụng.
- Kiểm tra CV, chứng chỉ, thông tin liên hệ và thiết bị phòng họp trực tuyến.
Tư vấn nghề nghiệp
1. Vị trí này mang lại lộ trình nghề nghiệp nào?
Đây là vị trí có giá trị chuyển tiếp giữa ba hướng:
- Quản trị tài chính: Trưởng phòng Tài chính, Giám đốc FP&A, Giám đốc Kế toán hoặc Giám đốc Tài chính.
- Kinh doanh ngân hàng: Head of Business Finance, Finance Business Partner cấp cao, phụ trách phân tích hiệu quả sản phẩm hoặc phân bổ vốn.
- Dữ liệu và chuyển đổi số: Chuyển đổi quy trình báo cáo, quản trị dữ liệu, phát triển mô hình kinh doanh và nâng cao năng lực phân tích.
Nếu ứng viên muốn đi theo hướng điều hành, vị trí này giúp tích lũy kinh nghiệm quy mô lớn, quản lý đội ngũ và ảnh hưởng quyết định cấp ngân hàng. Nếu ưu tiên hướng chuyên sâu, cần tiếp tục xây dựng chuyên môn về dữ liệu, mô hình tài chính, phân bổ vốn hoặc kinh doanh sản phẩm.
2. Lộ trình phát triển 12–36 tháng
Trong 6 tháng đầu
- Xác lập niềm tin về độ chính xác của dữ liệu và hiểu rõ mối quan hệ giữa các báo cáo.
- Làm rõ vai trò của FP&A, BF, kế toán quản trị và các đơn vị nghiệp vụ.
- Chuẩn hóa lịch kế hoạch, dự báo, báo cáo và kiểm soát chất lượng.
- Xây dựng danh sách nhu cầu dữ liệu và các điểm giao dịch thủ công cần tự động hóa.
Từ 6 đến 18 tháng
- Phụ trách một hoặc nhiều quy trình trọng yếu như dự báo, phân tích lợi nhuận hoặc báo cáo Ban lãnh đạo.
- Nâng cấp dashboard và giảm thời gian lập báo cáo.
- Xây dựng mô hình phân tích theo sản phẩm, phân khúc khách hàng và đơn vị.
- Đóng vai trò business partner với một hoặc nhiều mảng kinh doanh trọng yếu.
- Chuẩn bị đội ngũ kế thừa và có tối thiểu một quy trình được tự động hóa.
Từ 18 đến 36 tháng
- Chủ trì các sáng kiến cải thiện hiệu quả tài chính hoặc năng suất quản trị.
- Mở rộng ảnh hưởng sang phân bổ vốn, quản trị lợi nhuận theo rủi ro hoặc chiến lược kinh doanh.
- Xây dựng năng lực nhóm và chuẩn bị cho vị trí Trưởng khối, Giám đốc Tài chính hoặc CFO của một đơn vị kinh doanh.
- Tích lũy dữ liệu chứng minh tác động đến lợi nhuận, chi phí hoặc tốc độ ra quyết định.
3. Kỹ năng nên phát triển thêm
- Nếu còn yếu về SQL: luyện truy vấn trên dữ liệu bán hàng, tín dụng hoặc chi phí; hiểu cả mô hình dữ liệu và kiểm tra chất lượng.
- Nếu quen báo cáo thủ công: học Power Query, Power Pivot và tự động hóa bằng VBA hoặc công cụ tương đương.
- Nếu thiếu kinh nghiệm ngân hàng: bổ sung kiến thức về huy động, tín dụng, phí dịch vụ, dự phòng và phân bổ vốn.
- Nếu mạnh về kỹ thuật nhưng thiếu lãnh đạo: tập trung vào coaching, giao việc, phản hồi và xử lý nhân sự khó.
- Nếu mạnh về báo cáo nhưng thiếu ảnh hưởng: luyện trình bày khuyến nghị và trả lời phản biện của Ban lãnh đạo.
- Nếu định hướng quản trị rủi ro hoặc đầu tư: cân nhắc CFA hoặc FRM; nếu định hướng quản trị tài chính và kế toán: CMA hoặc ACCA phù hợp hơn.
4. Mức lương và thưởng kỳ vọng
Tin tuyển dụng ghi mức lương thỏa thuận, không công bố con số chính thức. Khung ước lượng tham khảo cho vị trí quản lý tài chính tại ngân hàng lớn tại Hà Nội có thể tham khảo như sau:
| Cấp bậc | Tổng thu nhập tiền mặt ước lượng mỗi năm |
|---|---|
| Chuyên viên tài chính hoặc FP&A nâng cao | Khoảng 0,5–0,9 tỷ đồng |
| Trưởng nhóm hoặc Quản lý tài chính, FP&A | Khoảng 0,8–1,4 tỷ đồng |
| Trưởng phòng Tài chính, Head of Finance | Khoảng 1,1–2,0 tỷ đồng |
Đây là ước lượng về tổng lương cứng, thưởng hiệu suất và phụ cấp có thể đạt được, không phải mức cam kết của MB. Mức lương có thể thay đổi tùy ngân hàng và thời điểm. Mức thực tế còn phụ thuộc quy mô đội ngũ, phạm vi báo cáo, mức độ chuyên môn, chứng chỉ, hiệu quả kinh doanh và cơ chấu thưởng của từng khối.
Khi trao đổi, nên nói về tổng thu nhập tiền mặt hằng năm thay vì chỉ nói lương tháng. Có thể đưa ra một khoảng đề xương, chẳng hạn khoảng 1,2–1,8 tỷ đồng tổng thu nhập năm, nhưng cần điều chỉnh theo mức lương hiện tại, giá trị vị trí và quy mô trách nhiệm. Cần hỏi rõ:
- Tỷ lệ lương cứng và thưởng theo hiệu quả công việc.
- Mục tiêu thưởng và tỷ lệ thưởng thực tế trong hai năm gần nhất.
- Cách tính lương tháng thứ mười ba.
- Chính sách điều chỉnh lương và thưởng.
- Các phụ cấp, bảo hiểm, nghỉ phép và quyền lợi đi kèm.
5. Phúc lợi và những điểm cần xác minh
Tin tuyển dụng liệt kê bảo hiểm sức khỏe cá nhân và người thân, lương tháng thứ mười ba, thưởng hiệu suất, thưởng thành tích, thưởng dịp lễ, quà Tết và sinh nhật, hỗ trợ đi lại, điện thoại, trông trẻ, thể thao, du lịch, máy tính xách tay và vay ưu đãi. Cần hỏi rõ điều kiện áp dụng, thời hạn, mức hỗ trợ và khả năng thay đổi theo chính sách từng năm.
Bản thân vị trí có tính định kỳ theo tháng, quý, năm và có thể phát sinh báo cáo đột xuất. Ứng viên nên hỏi về tần suất họp, khối lượng làm việc cuối kỳ, chính sách làm thêm và cơ chế bù đắp; không nên đưa ra cam kết về thời gian cân bằng nếu chưa làm rõ.
6. Lời khuyên khi ra quyết định
- Ưu tiên công việc có quyền tác động thực sự đến quyết định, thay vì chỉ tiếp nhận báo cáo.
- Kiểm tra xem người kế nhiệm có được đầy đủ quyền truy cập dữ liệu, nguồn lực và thông tin phản hồi từ các đơn vị nghiệp vụ hay không.
- Hỏi rõ tiêu chí thành công trong 6 tháng đầu và cách MB đánh giá hiệu quả của Trưởng phòng.
- Ưu tiên môi trường có cơ chế kiểm soát chất lượng báo cáo, quy trình ra quyết định minh bạch và lãnh đạo tôn trọng chuyên môn.
- Trước khi đàm phán, chuẩn bị điểm đàm phán dựa trên giá trị của kỹ năng dữ liệu, kinh nghiệm quản lý và khả năng đóng góp vào kết quả kinh doanh, không chỉ dựa trên số năm kinh nghiệm.
Câu hỏi thường gặp
Tôi là sinh viên mới tốt nghiệp, có thể ứng tuyển Trưởng phòng Tài chính tại MB không?
Theo tin tuyển dụng, khả năng đạt yêu cầu trực tiếp rất thấp vì vị trí yêu cầu ít nhất 10 năm trong lĩnh vực tài chính và từ 3 năm trở lên ở vị trí tương đương. Bạn nên hướng đến các vị trí Chuyên viên FP&A, Phân tích tài chính, Kế toán quản trị hoặc Business Finance để tích lũy kinh nghiệm. Trong thời gian đó, hãy xây dựng kỹ năng Excel, SQL, BI, kế hoạch, dự báo và phân tích kinh doanh; sau khoảng 5–7 năm có thể chuyển sang vị trí quản lý.
Tôi có 12 năm kinh nghiệm tư vấn tài chính và kiểm toán, trong đó 4 năm làm quản lý. Hồ sơ có phù hợp không?
Bạn có nền tảng phù hợp nếu từng dẫn dắt lập kế hoạch, dự báo, phân tích lợi nhuận, hoặc làm việc gần với Ban lãnh đạo chứ không chỉ kiểm toán tuân thủ. Trong CV, hãy chuyển kinh nghiệm sang tác động kinh doanh: quy mô phạm vi, số lượng báo cáo, độ chính xác dự báo, thời gian xử lý và giá trị khuyến nghị. Bạn cũng cần bổ sung kiến thức sản phẩm ngân hàng, chi phí tài chính, dự phòng và các chỉ tiêu hiệu quả ngân hàng nếu thiếu.
Tôi đang làm kinh doanh ngân hàng hoặc tín dụng, muốn chuyển sang quản trị tài chính. Cần chuẩn bị gì?
Bạn đã có lợi thế hiểu sản phẩm và mối quan hệ giữa doanh thu, chi phí, rủi ro với khách hàng. Tuy nhiên, cần chứng minh khả năng tổng hợp lợi nhuận, phân bổ chi phí, lập dự báo và xây báo cáo quản trị. Một dự án thật trong công việc hiện tại như chuẩn hóa báo cáo hiệu quả sản phẩm, xây dashboard hoặc phân tích chênh lệch doanh thu sẽ có giá trị hơn một khóa học chung chung.
Tôi nên nói mức lương mong muốn thế nào khi phỏng vấn?
Tin tuyển dụng ghi thỏa thuận, vì vậy bạn có thể đưa ra khoảng tổng thu nhập tiền mặt dựa trên phạm vi trách nhiệm. Với vị trí Trưởng phòng Tài chính tại ngân hàng lớn, một khung tham khảo có thể là khoảng 1,1–2,0 tỷ đồng tổng thu nhập năm, nhưng đây chỉ là ước lượng và mức lương có thể thay đổi tùy ngân hàng và thời điểm. Trước khi nêu con số, hãy hỏi về lương cứng, mục tiêu thưởng, lương tháng thứ mười ba và cơ chế điều chỉnh. Nếu chưa biết cơ cấu, bạn có thể nói mong nhận mức tổng thu nhập tương xứng với quy mô quản lý và cam kết theo chỉ tiêu hiệu quả công việc.
Vị trí này làm việc giờ nào và KPI chính là gì?
Tin tuyển dụng không quy định giờ làm và KPI chính thức. Do phụ trách báo cáo định kỳ, đột xuất, kế hoạch và dự báo, khối lượng công việc có thể tăng quanh thời điểm chốt tháng, quý, năm và khi Ban lãnh đạo yêu cầu phân tích. Các chỉ tiêu có thể bao gồm độ chính xác dự báo, chất lượng và thời hạn báo cáo, giá trị khuyến nghị, tỷ lệ tự động hóa, việc sử dụng dashboard và phát triển đội ngũ; bạn cần hỏi trực tiếp để xác nhận.
FP&A và BF khác nhau thế nào? Tôi nên tập trung vào đâu?
FP&A thường tập trung vào kế hoạch, dự báo, phân tích chênh lệch, đánh giá hiệu quả và hỗ trợ quyết định. BF thường rộng hơn, gắn với tài chính kinh doanh, phân tích sản phẩm, khách hàng, phân bổ chi phí và quản trị lợi nhuận của mô hình kinh doanh. Hai hướng có phần chồng lấn tại ngân hàng. Vì MB không mô tả chi tiết BF, hãy hỏi về phạm vi từng hướng trong phỏng vấn và chuẩn bị năng lực chung về phân tích lợi nhuận, dự báo và business partnering.
Tôi nên trả lời câu hỏi về SQL và BI như thế nào khi đây là vị trí quản lý?
Ứng viên cần chứng minh hiểu dữ liệu đủ sâu để đặt câu hỏi đúng và kiểm soát kết quả, không nhất thiết phải trình bày như lập trình viên. Bạn nên nói rõ mình đã dùng công cụ để giải quyết vấn đề gì: hợp nhất dữ liệu, kiểm tra sai lệch, phân tích chênh lệch, xây dashboard hay tự động hóa báo cáo. Có thể mô tả một truy vấn SQL với JOIN và GROUP BY, cách xác định đơn vị đo và cách kiểm tra kết quả với báo cáo kế toán. Nếu không thành thạo, hãy nói rõ phần bạn trực tiếp thực hiện và cách đội ngũ kiểm tra hoặc vận hành phần còn lại.
Tại sao tôi nên chọn MB thay vì một công ty tư vấn hoặc doanh nghiệp lớn?
Câu trả lời tốt cần nối MB với khả năng thể hiện của bạn. Ví dụ, bạn có thể nhấn mạnh khả năng kết hợp phân tích tài chính với dữ liệu, hiểu mô hình ngân hàng và đóng góp vào quyết định trong môi trường có quy mô dữ liệu lớn. Hãy chuẩn bị một lý do cụ thể về sản phẩm, khách hàng, năng lực số hoặc văn hóa quản trị của MB, tránh chỉ nói về lương, thương hiệu hoặc cơ hội thăng tiến chung chung.
Tôi đã có kinh nghiệm và muốn thăng tiến lên vị trí quản lý. Làm sao chứng minh năng lực lãnh đạo?
Hãy chuẩn bị tối thiểu ba câu chuyện: một lần thay đổi quy trình để cải thiện hiệu quả, một lần xử lý nhân sự hoặc xung đột stakeholder, và một lần ra quyết định tài chính khó. Mỗi câu chuyện cần nêu quy mô, hành động cụ thể của bạn và kết quả. Ứng viên cũng nên trả lời được mục tiêu phát triển đội ngũ, cách phân công, cách coaching và cách bảo vệ chất lượng khi tiến độ bị áp lực.
Nếu được nhận việc, 12 tháng đầu tôi nên tạo ra kết quả gì?
Trong 6 tháng đầu, bạn nên xác minh độ tin cậy dữ liệu, chuẩn hóa lịch báo cáo và làm rõ nhu cầu của các bên liên quan. Trong 12 tháng, hãy đề xuất một chu kỳ dự báo ổn định hơn, cải thiện dashboard, xây dựng cây động lực lợi nhuận và tạo ít nhất một quy trình tự động hóa có tác động rõ. Đồng thời xây dựng danh sách năng lực của từng thành viên và kế hoạch đào tạo hoặc kế thừa. Hãy thống nhất các tiêu chí này với người quản lý trực tiếp trong 30–60 ngày đầu.