Chuyên viên/ Chuyên viên chính Tố tụng địa bàn Miền Nam

1. Bản chất của vị trí

Đây là vị trí xử lý nợ theo hướng pháp lý và tố tụng thực tế, không phải vị trí telesales thu hồi nợ thông thường. Công việc trọng tâm là tiếp nhận danh mục nợ, đánh giá hồ sơ, lựa chọn biện pháp pháp lý, trực tiếp thực hiện khởi kiện, tố cáo hoặc thi hành án, đồng thời theo dõi tiến độ và đề xuất giải pháp cải thiện hiệu quả thu hồi.

Ba phương thức xử lý trong mô tả công việc có ý nghĩa pháp lý khác nhau:

• Khởi kiện: Ngân hàng hoặc người được ủy quyền khởi kiện để yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết quyền lợi hợp pháp trên cơ sở hợp đồng.
• Tố cáo vi phạm hình sự: Báo hoặc tố cáo hành vi có dấu hiệu vi phạm hình sự để cơ quan chức năng xem xét; không được sử dụng tố cáo như một biện pháp gây áp lực thương lượng nếu không có căn cứ.
• Thi hành án: Thực hiện hoặc phối hợp thực hiện các yêu cầu thi hành án sau khi có quyết định, bản án hoặc quyết định có hiệu lực theo quy định.

Vì vậy, ứng viên cần chứng minh không chỉ kiến thức lý thuyết mà còn có khả năng đọc hồ sơ, lập luận, theo dõi thời hạn, làm việc với cơ quan chức năng và chịu trách nhiệm với kết quả thu hồi.

2. Nhóm kỹ năng trọng tâm

3. Hard skills cần chuẩn bị

Pháp luật tố tụng dân sự

Ứng viên cần hiểu được:

• Điều kiện được khởi kiện và chủ thể có quyền khởi kiện.
• Cách xác định tòa án có thẩm quyền theo lãnh thổ và loại việc.
• Trình tự chuẩn bị, nộp hồ sơ, thụ lý, xét xử sơ thẩm và các giai đoạn tiếp theo.
• Cách phát hành, gửi và lưu giữ thông báo, văn bản, biên bản làm việc.
• Cách theo dõi thời hạn trong vụ việc và thời hiệu thời tố.
• Cách phối hợp với luật sư, bộ phận phụ trách tài sản, khối vận hành và các đơn vị liên quan.

Quản lý hồ sơ nợ

Một hồ sơ tố tụng hoàn chỉnh thường cần kiểm tra các nhóm tài liệu sau:

1. Hợp đồng tín dụng và các phụ lục.
2. Hồ sơ giải ngân, chứng từ chuyển tiền, sao kê và lịch trả nợ.
3. Các thông báo nhắc nợ, thông báo yêu cầu hoàn thành nghĩa vụ và biên bản làm việc.
4. Hồ sơ tài sản bảo đảm, hợp đồng bảo đảm, giấy chứng nhận, tra cứu và đăng ký.
5. Thông tin về khách hàng, người bảo lãnh, người vay và chủ tài sản.
6. Tài liệu chứng minh khoản nợ còn tồn tại, chưa được thanh toán hoặc nghĩa vụ đã chuyển sang bảo đảm.

Ứng viên giỏi cần biết lập danh mục kiểm tra hồ sơ, đánh dấu thiếu sót, lập biên bản hoàn thiện hồ sơ và lưu vết các phiên bản.

Tố cáo và căn cứ hình sự

Phần này cần được trình bày thận trọng. Không phải khoản nợ chậm trả nào cũng có thể chuyển sang tố cáo. Ứng viên cần phân biệt:

• Vi phạm hợp đồng, tranh chấp dân sự với hành vi có dấu hiệu cấu thành tội phạm.
• Hành vi chiếm đoạt, lạm dụng, gian lận, lợi dụng tín dụng hoặc các hành vi khác có thể liên quan đến khoản nợ.
• Dấu hiệu hành vi, chủ ý, thiệt hại và quan hệ nhân quả nếu có.
• Vai trò của từng bên trong chuỗi giao dịch và chứng cứ cần thu thập.
• Cách lập bản trình bày sự kiện theo mốc thời gian, đối tượng, hành vi, chứng cứ và đề xuất cơ quan có thẩm quyền.

Thi hành án và tài sản bảo đảm

Cần hiểu cách:

• Đánh giá quyền của ngân hàng đối với tài sản bảo đảm.
• Phân tích thứ bập ưu tiên, chủ thể, tình trạng tranh chấp và các rào cản thực thi.
• Phân biệt giá trị pháp lý, giá trị thị trường, giá trị thanh lý và khả năng thực thu.
• Kiểm tra các trường hợp tài sản không thể chuyển nhượng, chưa đăng ký, bị thế chấp trước, bị tranh chấp, thuộc diện không được xử lý hoặc có nghĩa vụ bảo vệ.
• Xây dựng phương án thu hồi: tiếp tục thương lượng, chuyển tố tụng, thi hành án, thu hồi tài sản hoặc phương án tái cơ cấu phù hợp.

Quản lý danh mục và báo cáo

Công việc không chỉ là xử lý từng vụ việc mà còn phải quản lý toàn bộ danh mục được giao. Ứng viên cần biết cách:

• Xếp hạng vụ việc theo mức độ khó, giá trị thu hồi, thời hạn và mức độ khả thi.
• Lập kế hoạch hành động theo tuần, tháng và quý.
• Theo dõi trạng thái hồ sơ trên hệ thống.
• Báo cáo tiến độ, nguyên nhân chậm trễ, vướng mắc và giải pháp đề xuất.
• Tổng hợp dữ liệu để đề xuất cải tiến quy trình và giảm rủi ro tín dụng.

4. Kỹ năng mềm cần thể hiện

• Tôn trọng thời hạn: Tố tụng là công việc có nhiều mốc bắt buộc; chậm một bước có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi thu hồi.
• Cẩn thận và truy vết đầy đủ: Không được gửi hồ sơ thiếu căn cứ hoặc nhầm thông tin giữa các vụ việc.
• Giao tiếp không gây đối đầu: Với khách hàng cần vừa giữ lập trường pháp lý, vừa tránh làm căng thẳng không cần thiết.
• Phối hợp với cơ quan chức năng: Phải theo đúng thủ tục, làm việc minh bạch và không đưa ra cam kết vượt thẩm quyền.
• Chịu được áp lực: Cần xử lý đồng thời thời hạn tố tụng, yêu cầu báo cáo và phản hồi của khách hàng.
• Tôn trọng đạo đức nghề nghiệp: Không tuyển dụng vốn, không nhận lợi ích trái phép, không lộ thông tin hồ sơ và không đưa ra cam kết miệng thay quyết định chính thức của ngân hàng.
• Tư duy cải tiến: Không chỉ hoàn thành vụ việc mà còn biết nhận diện điểm nghẽn và đề xuất cách xử lý tốt hơn.

5. Chứng chỉ và tài liệu có thể gợi ý

Tin tuyển dụng không yêu cầu chứng chỉ bắt buộc. Các lựa chọn dưới đây chỉ giúp tăng năng lực:

• Chứng chỉ hành nghề luật sư nếu ứng viên theo hướng hành nghề và thực sự đủ điều kiện; không nên liệt kê nếu chưa đủ điều kiện.
• Chứng chỉ đào tạo về tố tụng dân sự, thi hành án, tố cáo hoặc quản trị rủi ro từ đơn vị uy tín.
• Chứng chỉ tin học Excel nâng cao, quản lý văn bản, dữ liệu và trình bày báo cáo.
• Chứng chỉ tiếng Anh giao tiếp hoặc chứng chỉ quốc tế nếu công việc có yêu cầu tra cứu tài liệu nước ngoài; tin tuyển dụng không đưa ra yêu cầu này.
• Khóa học về đàm phán, phân tích tài sản, quản lý khách hàng chuyên nghiệp và phòng, chống gian lận.

6. Mức độ phù hợp của các nhóm ứng viên

• Phù hợp cao: Luật sư hoặc cán bộ có kinh nghiệm tại Tòa án, Viện kiểm sát, Công an, cơ quan thi hành án; tốt nhất là đã từng làm việc với hồ sơ tài chính, ngân hàng hoặc xử lý nợ.
• Phù hợp khá: Chuyên viên pháp chế doanh nghiệp, chuyên viên thi hành án, luật sư thực hiện, cán bộ tín dụng có kinh nghiệm xử lý nợ và kiện tụng.
• Phù hợp trung bình: Ứng viên mới tốt nghiệp Luật, có chứng chỉ luật sư và mạnh về nghiên cứu, lập hồ sơ; cần bù bằng thực tập, mô phỏng vụ việc và kỹ năng quản lý danh mục.
• Ít phù hợp hơn: Ứng viên chỉ có kinh nghiệm gọi điện thu hồi nợ, không từng xử lý hồ sơ tố tụng hoặc không có nền tảng pháp lý.

7. Những điểm cần làm rõ với bộ phận tuyển dụng

Tin tuyển dụng ghi kinh nghiệm là chưa có thông tin, nhưng phần yêu cầu lại nêu 01–03 năm kinh nghiệm liên quan. Ứng viên nên hỏi rõ:

1. Có chấp nhận ứng viên mới tốt nghiệp để tham gia tuyển chọn không?
2. Phạm vi kinh nghiệm được tính gồm những lĩnh vực nào: tố tụng dân sự, công an, viện kiểm sát, tòa án, thi hành án, pháp chế ngân hàng?
3. Công việc trực tiếp tại Hồ Chí Minh hay có điều động, công tác tại nhiều tỉnh, thành phía Nam?
4. Khối lượng vụ việc trung bình, tỷ lệ khởi kiện, tố cáo và thi hành án là bao nhiêu?
5. Phúc lợi, thưởng theo hiệu quả thu hồi, chế độ đi lại, công tác phí và chính sách đào tạo ra sao?
6. Mức lương thỏa thuận dựa trên kinh nghiệm, cấp bậc và phạm vi trách nhiệm ra sao?
7. Vị trí được xếp vào đội xử lý nợ theo khu vực hay một đội chuyên trách riêng?
8. Có yêu cầu xử lý ngoài giờ, đi tòa và đi theo cơ quan chức năng vào cuối tuần hay ngày nghỉ không?