PGBank tuyển dụng Chuyên viên cao cấp Kế hoạch tài chính (mảng dữ l...

Toàn thời gian Lương thỏa thuận Hạn: 2026-12-31

Mô tả công việc

1. Xây dựng Cơ sở Dữ liệu:

• Xây dựng cấu trúc dữ liệu SQL Server.

• Thiết lập download dữ liệu tự động từ Database SQL Oracle của Ngân hàng.

• Thiết lập download dữ liệu tự động từ các báo cáo trên BO (Trang web lưu dữ liệu của Ngân hàng).

• Xây dựng các nguyên tắc quản trị dữ liệu liên quan đến chuyên môn nghiệp vụ tài chính, bảng dữ liệu tài chính (Datamart), các từ điển dữ liệu tài chính.

• Quản lý danh mục Master Data, các bảng Mapping dữ liệu, các bộ Code liên quan đến Khối Tài chính.

• Thiết lập nhập liệu tự động từ file đã load (BO, SQL) vào Database SQL Server.

2. Xây dựng các báo:

• Phát triển, xây dựng, tự động hóa báo cáo quản trị theo yêu cầu ad-hoc từ Bộ phận nghiệp vụ.

• Xây dựng, tư vấn xây dựng, thiết kế báo cáo/ Dashboard một cách trực quan, sinh động.

• Nắm vững logic, mapping chỉ tiêu báo cáo, dữ liệu; đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của dữ liệu; Kiểm soát chất lượng dữ liệu, báo cáo quản trị theo ngày/ tuần/ tháng/ năm.

• Quản lý nhu cầu của các đơn vị, bộ phận nghiệp vụ về khác thác dữ liệu, báo cáo; Hỗ trợ việc tối ưu, tìm giải pháp đáp ứng về báo cáo, dữ liệu.

• Đánh giá, kiểm soát rủi ro của nguồn dữ liệu lên báo cáo, phân tích ảnh hưởng tác động khi có sự thay đổi các chính sách, yêu cầu nguồn số liệu khi lên báo cáo quản trị.

• Thực hiện các công việc khác theo phân công của Khối Tài chính & Kế hoạch, Ban Tổng Giám đốc, Hội đồng Quản trị và/hoặc theo các quy định khác của Ngân hàng

3. Tối ưu các báo cáo, công việc:

• Trao đổi với các Phòng trong khối về các báo cáo và công việc hiện tại.

Yêu cầu ứng viên

• Tốt nghiệp đại học khối ngành Kinh Tế, chuyên ngành Kế Toán, Tài Chính, Kế Hoạch, Ngân Hàng, CNTT.

• Có chứng chỉ CPA, ACCA hoặc Master ngành kinh tế là một lợi thế.

• Ưu tiên có kinh nghiệm chuyên môn 3-5 năm tại các Tổ chức Tín dụng.

• Trung thực, khách quan và tuân thủ là yêu cầu bắt buộc.

• Có kỹ năng cao về sử dụng các ứng dụng MS Office, VBA, SQL.

• Sử dụng thành thạo tiếng Anh.

QUYỀN LỢI

• Khung lương cạnh tranh theo thị trường.

• Thưởng theo kết quả kinh doanh & hoàn thành công việc, thưởng tập thể/cá nhân tiêu biểu, đột xuất, thưởng dịp Lễ, Tết cho CBNV.

• Tham gia đầy đủ BHXH, BHYT, BHTN theo Luật lao động và Bảo hiểm sức khỏe Pijico với nhiều quyền lợi vượt trội.

• Các chế độ khác: nghỉ mát hằng năm, quà sinh nhật, thăm hỏi ốm đau, kết hôn, hỗ trợ thai sản.

• Được tham gia các chương trình đào tạo của PGBank và đồng hành hỗ trợ trải nghiệm thực tế;

• Môi trường làm việc với tinh thần hỗ trợ phối hợp và hiệu quả.

• Cơ hội phát triển & thăng tiến công bằng cho CBNV.

Phân tích kỹ năng cần có

1. Đánh giá tổng quan vị trí

Đây là vị trí kết hợp giữa Tài chính – Kế hoạch và phân tích dữ liệu, trong đó phần cốt lõi là xây dựng nền tảng dữ liệu phục vụ báo cáo quản trị, không chỉ là làm báo cáo thủ công bằng Excel. Ứng viên phù hợp cần vừa hiểu nghiệp vụ tài chính, vừa có khả năng lấy dữ liệu từ Oracle, biến đổi và kiểm soát dữ liệu trong SQL Server, xây dựng báo cáo và phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ.

Theo mô tả, ba nhóm năng lực có mức độ quan trọng cao nhất là:

1. Cơ sở dữ liệu và kỹ thuật dữ liệu: SQL Server, Oracle, ETL, mô hình dữ liệu, Master Data và Data Mapping.
2. Báo cáo tài chính và quản trị: Báo cáo định kỳ và đặc biệt, Dashboard, đối soát, kiểm soát chất lượng dữ liệu.
3. Tư duy kinh doanh và phối hợp: Hiểu yêu cầu nghiệp vụ, quản lý báo cáo ad-hoc, tư vấn và phân tích ảnh hưởng khi chính sách thay đổi.

2. Ma trận kỹ năng và cách chứng minh năng lực

Nhóm kỹ năng	Mức độ	Nội dung cần chuẩn bị	Ví dụ minh họa trong CV
SQL Server và T-SQL	Rất cao	Thiết kế bảng, ràng buộc, JOIN, CTE, window function, stored procedure, view, index, truy vấn tổng hợp	Đã xây dựng và tối ưu các báo cáo tổng hợp trên SQL Server phục vụ khối Tài chính
Oracle và quy trình ETL	Cao	Truy vấn nguồn Oracle, full load hoặc incremental load, kiểm soát lỗi, đối soát số liệu sau tải	Thiết lếp quy trình lấy dữ liệu tự động từ Oracle sang SQL Server theo lịch ngày
Mô hình dữ liệu và Datamart	Rất cao	Phân tích yêu cầu, fact table, dimension, star schema, data dictionary, Master Data, bảng Mapping	Chuẩn hóa dữ liệu tài chính theo danh mục và bộ mã, phục vụ Datamart
Kiểm soát chất lượng dữ liệu	Rất cao	Kiểm tra tính đầy đủ, duy nhất, hợp lệ, nhất quán, đúng thời điểm; đối soát nguồn và đích	Xây dựng bộ kiểm soát đối soát số liệu giữa báo cáo quản trị và sổ cái
Báo cáo tài chính và Dashboard	Cao	Báo cáo doanh thu, chi phí, lợi nhuận, ngân sách, dự báo; phân tích biến động; thiết kế Dashboard	Xây dựng Dashboard theo dõi doanh thu, chi phí và tỷ lệ thực hiện ngân sách theo tháng
MS Office và VBA	Cao	Excel nâng cao, PivotTable, Power Query, Power Pivot, VBA, tự động hóa báo cáo	Tự động hóa quy trình gộp và kiểm tra báo cáo, giảm thời gian xử lý thủ công
Nghiệp vụ tài chính – ngân hàng	Cao	Báo cáo tài chính, quản trị chi phí, kế hoạch, variance, dự báo, phân bổ chi phí, cơ sở phân bổ	Phân tích chênh lệch giữa kế hoạch và thực hiện, giải thích nguyên nhân theo đơn vị kinh doanh
Quản lý yêu cầu và phối hợp	Cao	Làm việc với bộ phận nghiệp vụ, điều tra nguyên nhân sai lệch, quản lý nhiều đầu việc, trình bày giải pháp	Tiếp nhận và triển khai các yêu cầu báo cáo đặc biệt của khối Tài chính và Kế hoạch
Quản trị dữ liệu và tác động chính sách	Cao	Quản lý phiên bản Mapping, lịch sử thay đổi, tác động chéo, kiểm soát truy cập, tài liệu nghiệp vụ	Xây dựng quy trình đánh giá ảnh hưởng của thay đổi chính sách đến các chỉ tiêu báo cáo
Tiếng Anh	Cao	Đọc tài liệu kỹ thuật, trao đổi với đối tác, viết tài liệu và thuyết trình báo cáo	Làm việc trực tiếp với tài liệu và đối tác nói tiếng Anh trong dự án dữ liệu

3. Hard skills trọng tâm

SQL và cơ sở dữ liệu

Ứng viên cần chứng minh khả năng viết truy vấn và thiết kế hệ thống, không chỉ biết câu lệnh cơ bản. Nên ôn kỹ:

DDL và DML: tạo bảng, view, stored procedure, index, khóa chính, khóa ngoại, ràng buộc duy nhất.
JOIN, subquery, CTE, window function, pivot và unpivot.
Phân tích lỗi thường gặp: trùng dữ liệu, thiếu khóa Mapping, sai điều kiện lọc, lệch doanh thu theo tháng, số liệu không đối soát với nguồn.
Tối ưu truy vấn: đọc execution plan, chỉ mục, thứ tự JOIN, xử lý bảng lớn và truy vấn báo cáo chạy lâu.
Quản lý giao dịch, cơ chế retry, kiểm soát lỗi và tính lặp lại của quy trình tải dữ li�u.
Phân biệt thao tác nghiệp vụ của SQL Server với Oracle, đặc biệt khi xử lý ngày tháng, chuỗi, cấu trúc bảng và câu lệnh tương thích.

Mô hình dữ liệu và quản trị dữ liệu

Đây là điểm khác biệt quan trọng so với vị trí báo cáo Excel thông thường. Ứng viên cần hiểu:

Mô hình hóa nguồn dữ liệu từ Oracle và từ báo cáo trên BO.
Tách vùng staging, vùng xử lý và Datamart phục vụ báo cáo.
Thiết kế bảng fact và dimension cho các chỉ tiêu tài chính theo thời gian, đơn vị, sản phẩm và bộ phận.
Quản lý Master Data, bảng Mapping, bộ mã và quy tắc chuyển đổi.
Quản lý lịch sử thay đổi Mapping, chẳng hạn cấu trúc Dimension loại 2, để báo cáo cũ không bị sai khi cấu trúc dữ liệu thay đổi.
Xây dựng data dictionary, quy tắc nghiệp vụ và tài liệu nguồn số liệu.

Tự động hóa và phân tích báo cáo

MS Office, đặc biệt Excel ở mức nâng cao.
VBA để tự động hóa thao tác lặp lại, kiểm tra và xuất báo cáo.
Power Query và Power Pivot có thể hữu ích cho quy trình làm sạch và kiểm tra dữ liệu.
Dashboard: nên có kinh nghiệm với Power BI, Tableau hoặc công cụ BI nội bộ. Tin tuyển dụng không nêu đúng tên công cụ, vì vậy cần xác nhận lại với nhà tuyển dụng trước khi đầu tư học sâu.
Thiết kế báo cáo theo nhiều mức tổng hợp: ngày, tuần, tháng, quý, năm; theo đơn vị và chỉ tiêu.

4. Soft skills cần chứng minh

Hiểu yêu cầu: làm rõ định nghĩa chỉ tiêu, đơn vị tính, kỳ báo cáo, nguồn dữ liệu và cách kiểm chứng trước khi xây dựng báo cáo.
Giao tiếp với đối tượng không chuyên môn: giải thích tác động của thay đổi dữ liệu hoặc chính sách bằng ngôn ngữ kinh doanh, không chỉ nói về bảng và trường dữ liệu.
Tư duy phân tích và điều tra nguyên nhân: khi số liệu lệch, phải truy từ báo cáo đến quy tắc Mapping, dữ liệu nguồn và tác nhân nghiệp vụ.
Tổ chức và ưu tiên: vị trí có thể nhận nhiều yêu cầu ad-hoc cùng lúc; cần biết cách xử lý theo mức độ ảnh hưởng và thời hạn.
Tính chính xác và liêm chính: không chỉnh sửa số liệu để làm báo cáo “đẹp hơn”; mọi điều chỉnh phải được ghi nhận và phê duyệt.
Tinh thần phục vụ và phối hợp: báo cáo phải phù hợp với nhu cầu ra quyết định của các bộ phận nghiệp vụ.

5. Chứng chỉ và học vấn

Bằng tốt nghiệp Kinh tế, chuyên ngành Kế toán, Tài chính, Kế hoạch, Ngân hàng hoặc CNTT là yêu cầu bắt buộc theo tin tuyển dụng.
CPA, ACCA hoặc bằng Thạc sĩ kinh tế là lợi thế được nêu rõ. Ứng viên không có các chứng chỉ này vẫn có thể ứng tuyển nếu chứng minh tốt năng lực kỹ thuật và kinh nghiệm ngân hàng.
Chứng chỉ bổ sung đáng cân nhắc: Microsoft PL-300 nếu mục tiêu là Power BI; các khóa SQL Server, dữ liệu lớn và quản trị dữ liệu chỉ nên học khi gắn trực tiếp với nhu cầu công việc, không nên tích lũy chứng chỉ chưa có ứng dụng thực tế.

6. Cách tự đánh giá trước khi ứng tuyển

Hãy chấm năng lực theo thang 5 và ưu tiên những nội dung dưới 3 điểm:

Có thể tự thiết kế và giải thích một bảng báo cáo tài chính từ yêu cầu nghiệp vụ không?
Có thể viết truy vấn SQL nâng cao, xử lý Mapping và kiểm tra chất lượng dữ liệu không?
Có từng làm việc trực tiếp với Oracle, SQL Server hoặc dữ liệu quản trị ngân hàng không?
Có thể trình bày một báo cáo Dashboard và giải thích chỉ tiêu, nguồn, tần suất cập nhật không?
Có kinh nghiệm điều tra chênh lệch dữ liệu và đánh giá tác động của chính sách không?
Có thể làm việc bằng tiếng Anh trong cuộc họp và tài liệu không?

Lời khuyên về hồ sơ: nên dùng các từ khóa có trong tin tuyển dụng như SQL Server, Oracle, ETL, Master Data, Data Mapping, Datamart, báo cáo quản trị, Dashboard và kiểm soát chất lượng dữ liệu. Mỗi thành tích trong CV nên có hành động, công cụ và kết quả; chỉ nên điền số liệu thật.

Chuẩn bị phỏng vấn

1. Quy trình phỏng vấn dự kiến

Tin tuyển dụng không công bố rõ số vòng. Quy trình sau đây là hình thức thường gặp đối với vị trí dữ liệu tài chính; ứng viên nên xác nhận lại với nhà tuyển dụng:

1. Sàng lọc hồ sơ: xem đúng tối thiểu yêu cầu SQL, kế toán – tài chính và kinh nghiệm tổ chức tín dụng.
2. Phỏng vấn nhân sự: khoảng 20–30 phút, tập trung vào động lực, mức độ phù hợp với ngân hàng và điều kiện làm việc.
3. Phỏng vấn chuyên môn: SQL, mô hình dữ liệu, ETL, kiểm soát chất lượng, Excel/VBA và kiến thức báo cáo tài chính.
4. Phỏng vấn nghiệp vụ hoặc case study: yêu cầu báo cáo, xử lý tình huống dữ liệu sai và tư vấn giải pháp cho bộ phận nghiệp vụ.
5. Phỏng vấn quản lý hoặc hội đồng: kiểm tra tư duy hệ thống, khả năng ảnh hưởng và khả năng phát triển theo vị trí chuyên viên cao cấp.
6. Hoàn thiện hồ sơ và đề nghị: làm rõ lương, thưởng, thử việc, phạm vi quyền hạn và tiêu chí đánh giá.

2. Câu hỏi thường gặp theo từng vòng

Vòng nhân sự

Vì sao bạn chọn vị trí dữ liệu trong khối Tài chính, thay vì vị trí báo cáo tài chính thuần túy?
Bạn hiểu vì sao ngân hàng cần kiểm soát dữ liệu và báo cáo quản trị như thế nào?
Kể một lần bạn phải làm việc dưới áp lực thời hạn và bảo đảm tính chính xác.
Bạn đánh giá thế nào về nguyên tắc trung thực, khách quan và tuân thủ quy trình khi dữ liệu không khớp với kỳ vọng của bộ phận nghiệp vụ?
Bạn mong muốn đóng góp gì cho đội ngũ dữ liệu của PGBank trong một năm đầu tiên?

Cách trả lời tốt là nêu một tình huống cụ thể: bối cảnh, nhiệm vụ, hành động cá nhân, kết quả và bài học. Không nên chỉ liệt kê các mô tả tính cách.

Vòng kỹ thuật

Phân biệt các loại JOIN trong SQL và cho ví dụ về tình huống dùng FULL OUTER JOIN.
Viết truy vấn tính doanh thu theo tháng và tỷ lệ tăng trưởng so với tháng trước.
Tìm các bản ghi bị trùng trong bảng Mapping và giải thích cách xử lý.
Tính lũy kế từ đầu năm đến thời điểm hiện tại bằng window function.
Thiết kế quy trình chuyển dữ liệu từ Oracle sang SQL Server theo ngày. Bạn xử lý lỗi, chạy lại và đối soát thế nào?
Làm thế nào để biết một báo cáo quản trị khớp với số liệu trên sổ cái?
Khi một chính sách định nghĩa lại chỉ tiêu, bạn đánh giá ảnh hưởng đến các báo cáo và dữ liệu lịch sử ra sao?
Phân biệt yêu cầu báo cáo định kỳ với yêu cầu ad-hoc. Với mỗi loại, quy trình và tiêu chuẩn hoàn thành nên khác nhau thế nào?

Có thể được yêu cầu viết SQL trực tiếp, không chỉ giải thích bằng lời. Hãy luyện viết trên SQL Server, sau đó chủ động nói rõ khác biệt giữa cú pháp T-SQL và Oracle.

Vòng nghiệp vụ tài chính

Phân biệt doanh thu, chi phí, lợi nhuận và dòng tiền.
Báo cáo chênh lệch giữa kế hoạch và thực hiện được phân tích theo những nguyên nhân nào?
Vì sao cần đối soát báo cáo quản trị với sổ cái và báo cáo tài chính?
Các chỉ tiêu ngân hàng như chi phí rủi ro, nợ xấu, thu nhập lãi hoặc huy động có thể phụ thuộc vào những quy tắc dữ liệu nào?
Khi nghiệp vụ muốn thêm một chỉ tiêu mới, bạn làm rõ yêu cầu trước khi xây dựng báo cáo thế nào?

Nên trả lời theo chuỗi: mục đích sử dụng → định nghĩa chỉ tiêu → nguồn dữ liệu → quy tắc Mapping → kiểm soát chất lượng → cách trình bày.

Case study thực tế

Một tình huống có thể xuất hiện:

> Khối Tài chính cần báo cáo chi phí theo đơn vị kinh doanh, so sánh thực hiện với kế hoạch hằng tháng và giải thích các điểm lệch lớn. Dữ liệu lấy từ Oracle và báo cáo trên BO.

Cách xử lý nên gồm:
1. Xác định mục đích báo cáo và người ra quyết định.
2. Làm rõ chi phí nào được tính, theo nguyên tắc nào, bao gồm hoặc loại trừ những khoản nào.
3. Xác định nguồn dữ liệu và khóa nhận diện đơn vị, kỳ báo cáo, chi phí.
4. Kiểm tra Master Data và bảng Mapping.
5. Thiết kế các bảng staging, xử lý và báo cáo.
6. Xây dựng kiểm soát đầy đủ, duy nhất, hợp lệ, nhất quán và đúng thời điểm.
7. Đối soát tổng với nguồn và sổ cái.
8. Tạo báo cáo chi tiết, bảng variance và Dashboard.
9. Thiết kế cơ chế ghi nhận thay đổi chính sách và lịch sử Mapping.
10. Tài liệu hóa để người khác tiếp nhận và kiểm toán được.

Vòng hành vi và văn hóa làm việc

Bạn xử lý yêu cầu ad-hoc từ nhiều bộ phận như thế nào khi đồng thời đến nhiều đầu việc?
Mô tả một lần bạn phải thuyết phục bộ phận nghiệp vụ thay đổi định nghĩa chỉ tiêu.
Bạn làm gì khi báo cáo của bộ phận khác không khớp với báo cáo của mình?
Bạn ghi nhận và xử lý thay đổi quy trình như thế nào?
Bạn có làm việc với báo cáo tiếng Anh và trao đổi với người nói tiếng Anh không?

Vòng tiếng Anh

Có thể hỏi về kiến thức đã học, dự án dữ liệu, cách xử lý sự cố và lý do phù hợp với vị trí. Ứng viên nên chuẩn bị một đoạn trình bày khoảng 60 giây về vai trò, kinh nghiệm và động lực, đồng thời luyện các thuật ngữ SQL, dữ liệu và tài chính bằng tiếng Anh.

3. Tài liệu và portfolio cần chuẩn bị

CV 1–2 trang, ưu tiên thành tích liên quan đến dữ liệu và báo cáo tài chính.
Một dự án cá nhân mô phỏng: Oracle hoặc dữ liệu CSV → SQL Server → báo cáo quản trị.
Sơ đồ mô hình dữ liệu, data dictionary và danh sách kiểm soát chất lượng.
Một Dashboard giải thích được nguồn dữ liệu, định nghĩa chỉ tiêu và cách xử lý lỗi.
Bản tóm tắt kết quả cá nhân theo mẫu STAR: tình huống, nhiệm vụ, hành động, kết quả.

4. Mẹo trong phỏng vấn

Trước mỗi câu trả lời kỹ thuật, xác nhận định nghĩa và đầu ra mong muốn. Bài toán chưa rõ dữ liệu chính là cơ hội để ứng viên thể hiện tư duy phân tích.
Nói rõ ranh giới giữa số liệu thô, dữ liệu đã kiểm soát và số liệu trình bày.
Khi gặp sự cố dữ liệu, không đề xuất sửa trực tiếp kết quả. Hãy trình bày quy trình truy vết, đối soát, xác minh và phê duyệt.
Ưu tiên ví dụ có số liệu: số báo cáo, số nguồn, số quy trình, thời gian xử lý hoặc tỷ lệ tự động hóa. Chỉ sử dụng số liệu thật.
Chuẩn bị câu hỏi ngược lại: công cụ BI đang dùng, khối lượng dữ liệu, tần suất tải, cơ chế kiểm soát truy cập, tiêu chí thành công, tỷ lệ công việc phát triển so với hỗ trợ vận hành và cơ hội mở rộng phạm vi vai trò.

5. Trang phục

Nên mặc business formal hoặc smart business, ưu tiên trang phục cổ điển, màu trung tính, giày đóng và phụ kiện gọn gàng. Trang phục không cần quá cầu kỳ nhưng phải gọn gàng, chuyên nghiệp và phù hợp với môi trường ngân hàng.

Lộ trình ôn thi

Lộ trình ôn thi và chuẩn bị trong 1–2 tuần

Tuần 1: Xây nền tảng SQL, dữ liệu và tài chính

Ngày	Nội dung	Sản phẩm cần hoàn thành
Ngày 1	Đọc lại tin tuyển dụng, liệt kê từ khóa và đánh giá năng lực hiện tại	Bảng tự đánh giá: đã làm, chưa làm, cần học
Ngày 2	SQL cơ bản: SELECT, JOIN, aggregate, subquery	Viết lại 15 truy vấn không nhìn tài liệu
Ngày 3	CTE, window function, pivot, stored procedure, view	Script tổng hợp doanh thu theo tháng và lũy kế
Ngày 4	Tối ưu SQL, index, execution plan, transaction, xử lý lỗi	So sánh thời gian chạy của hai truy vấn
Ngày 5	Oracle và SQL Server: khác biệt cú pháp, kiểu dữ liệu, ngày tháng, JOIN	Bảng so sánh Oracle – T-SQL
Ngày 6	ETL: full load, incremental load, lịch chạy, retry, idempotency, đối soát	Sơ đồ quy trình Oracle → staging → SQL Server
Ngày 7	Phân tích yêu cầu, mô hình dữ liệu, Master Data, Mapping, chất lượng dữ liệu	Data dictionary và bộ quy tắc kiểm soát

Tuần 2: Báo cáo, nghiệp vụ và luyện phỏng vấn

Ngày	Nội dung	Sản phẩm cần hoàn thành
Ngày 8	Báo cáo tài chính: doanh thu, chi phí, lợi nhuận, ngân sách, variance, dự báo	Bảng phân tích variance giả lập kèm giải thích
Ngày 9	Excel nâng cao, PivotTable, Power Query, Power Pivot, VBA	File báo cáo tự cập nhật và kiểm tra lỗi
Ngày 10	Dashboard và trực quan hóa: chỉ tiêu, tương tác, drill-down, quản lý quyền	Dashboard doanh thu – chi phí theo tháng
Ngày 11	Kiểm soát chất lượng và tác động thay đổi chính sách	Quy trình đánh giá ảnh hưởng của một thay đổi Mapping
Ngày 12	Case study báo cáo ad-hoc	Trình bày giải pháp trong 10 phút
Ngày 13	Luyện SQL và phỏng vấn nghiệp vụ	Hai phiên mock interview có ghi âm
Ngày 14	Rà soát CV, portfolio, câu hỏi ngược lại và điều kiện làm việc	Bộ hồ sơ cuối cùng và danh sách điểm còn yếu

Kiến thức nền cần nắm

SQL và dữ liệu

Cấu trúc dữ liệu quan hệ, khóa, index và ràng buộc.
Truy vấn phân tích, JOIN, CTE, window function và aggregate.
Quy trình ETL, kiểm soát lỗi, đối soát và khả năng truy vết nguồn.
Mô hình hóa dữ liệu, star schema, fact, dimension và lịch sử thay đổi.
Data governance: Master Data, Mapping, data dictionary, quyền truy cập và chất lượng dữ liệu.

Tài chính và quản trị

Báo cáo tài chính và cấu trúc doanh thu, chi phí, lợi nhuận.
Ngân sách, variance, dự báo và phân bổ chi phí.
Báo cáo theo ngày, tuần, tháng, năm và cơ chế đóng báo cáo.
Chỉ tiêu ngân hàng phổ biến: thu nhập lãi, chi phí vốn, tỷ lệ sinh lời, nợ xấu, chi phí rủi ro và huy động; cần liên hệ với báo cáo thực tế của tổ chức.
Phân biệt dữ liệu kế toán, dữ liệu quản trị và dữ liệu phục vụ quyết định.

Dự án cá nhân nên thực hiện

Xây dựng một Datamart chi phí – doanh thu giả lập gồm:
1. Nguồn dữ liệu mô phỏng từ SQL Server hoặc tệp CSV.
2. Vùng staging và vùng xử lý.
3. Bảng fact theo thời gian và bảng dimension theo đơn vị, sản phẩm, khoản mục.
4. Bảng Master Data và Mapping.
5. Bộ kiểm soát đầy đủ, duy nhất, hợp lệ, nhất quán, đúng thời điểm.
6. Báo cáo doanh thu, chi phí, lợi nhuận và variance so với kế hoạch.
7. Dashboard có phần giải thích định nghĩa chỉ tiêu và nguồn.
8. Tài liệu mô hình dữ liệu, quy tắc Mapping và cách xử lý thay đổi chính sách.

Đây là bằng chứng rất tốt vì mô phỏng gần với công việc thực tế, kể cả khi dữ liệu chưa phải dữ liệu ngân hàng.

Tài liệu tham khảo

Tài liệu chính thức Microsoft SQL Server và T-SQL.
Tài liệu Oracle Database về SQL, kiểu dữ liệu và câu lệnh tương thích.
Microsoft Learn cho Power BI, Power Query và phân tích dữ liệu.
Sách thiết kế dữ liệu theo phương pháp dimensional modeling của Ralph Kimball.
Khung quản trị dữ liệu của DAMA-DMBOK, tập trung vào chất lượng, Metadata và Master Data.
Báo cáo thường niên và báo cáo tài chính gần nhất của PGBank để làm quen bối cảnh ngân hàng.
Tài liệu kế toán tài chính và báo cáo quản trị của doanh nghiệp ngân hàng.

Checklist trước ngày phỏng vấn

Viết được truy vấn JOIN, CTE và window function mà không cần tra cứu.
Giải thích rõ cách thiết kế một quy trình ETL từ Oracle sang SQL Server.
Có ít nhất một ví dụ về kiểm soát chất lượng và điều tra lệch số liệu.
Có một case study báo cáo tài chính trình bày được trong 10 phút.
Chuẩn bị ba câu hỏi cho nhà tuyển dụng về KPI, công cụ và đường phát triển.
Kiểm tra CV không có thông tin thiếu, sai thời gian hoặc chứng chỉ chưa có kết quả.

Tư vấn nghề nghiệp

1. Định vị bản thân đúng cho vị trí

Ứng viên mạnh nhất là người có ba lớp năng lực:

Lớp tài chính: hiểu báo cáo, ngân sách, variance, đối soát và logic chỉ tiêu.
Lớp dữ liệu: thành thạo SQL, hiểu ETL, mô hình dữ liệu và kiểm soát chất lượng.
Lớc ảnh hưởng: biết chuyển yêu cầu nghiệp vụ thành giải pháp có thể vận hành và kiểm toán được.

Nếu là một người có kinh nghiệm ngân hàng nhưng SQL chưa mạnh, hãy định vị là ứng viên hiểu nghiệp vụ và đang muốn chuyển đổi theo hướng tài chính – dữ liệu. Nếu có năng lực kỹ thuật tốt nhưng thiếu kinh nghiệm tổ chức tín dụng, hãy bù bằng portfolio mô phỏng sát môi trường ngân hàng, chứng chỉ liên quan và bằng chứng xử lý dữ liệu tài chính.

Cấu trúc “chuyên viên cao cấp” trong tin tuyển dụng không nhất thiết đã bao gồm quản lý con người. Ứng viên không nên mặc định rằng chức danh này là vị trí quản lý; cần hỏi rõ về phạm vi, quyền quyết định, quản lý nhà cung cấp và đóng góp kỹ thuật.

2. Lộ trình phát triển sau khi được tuyển

Một hướng phát triển hợp lý là:

1. Chuyên viên dữ liệu báo cáo tài chính: làm chủ truy vấn, Mapping, báo cáo định kỳ và yêu cầu ad-hoc.
2. Chuyên viên cao cấp hoặc chuyên gia dữ liệu tài chính: thiết kế Datamart, quản trị dữ liệu, tự động hóa và tư vấn giải pháp.
3. Trưởng nhóm dữ liệu, Data Product Owner hoặc Data Architect: định hướng kiến trúc dữ liệu, tiêu chuẩn hóa và quản lý nhiều nhu cầu báo cáo.
4. Trưởng phòng hoặc quản lý nghiệp vụ dữ liệu: kết hợp hiểu biết kinh doanh, quản trị và phát triển đội ngũ.

Hãy tích lũy theo hướng có giá trị nhất cho ngân hàng: hiểu sâu báo cáo tài chính, kỹ thuật dữ liệu và khả năng quản trị chất lượng. Kỹ năng lập trình Python có thể hữu ích cho phân tích và tự động hóa, nhưng không nên thay thế SQL và hiểu nghiệp vụ tài chính.

3. Kế hoạch 90 ngày nếu được tuyển

30 ngày đầu

Hiểu các nguồn Oracle, BO, bảng Master Data và quy trình tải dữ liệu.
Học cấu trúc Datamart, danh mục báo cáo và các chỉ tiêu tài chính trọng yếu.
Dựng môi trường thử nghiệm và tái tạo một số báo cáo định kỳ.
Làm quen quy trình phê duyệt, đối soát và ghi nhận thay đổi.

60 ngày

Tự chủ một phạm vi báo cáo hoặc quy trình kiểm soát chất lượng.
Tối ưu một số truy vấn hoặc quy trình tải dữ liệu.
Xây dựng tài liệu Mapping và hướng dẫn cho thành viên mới.
Hoàn thiện một Dashboard hoặc báo cáo ad-hoc có giá trị cho nghiệp vụ.

90 ngày

Đề xuất cải tiến có thể đo lường: giảm thời gian xử lý, giảm lỗi, tăng tần suất cập nhật hoặc cải thiện khả năng truy vết.
Hình thành bộ KPI cá nhân: đúng hạn, độ chính xác, số yêu cầu xử lý, mức độ tự động hóa và mức hài lòng của bộ phận nghiệp vụ.
Thảo luận mục tiêu mở rộng trách nhiệm và lộ trình đào tạo tiếp theo.

4. Mức lương và cách đàm phán

PGBank chỉ công bố lương thỏa thuận; đây không phải mức lương chính thức của vị trí. Theo kinh nghiệm thị trường lao động tại Hà Nội, các vị trí có điểm giao giữa phân tích dữ liệu, BI và tài chính thường có mức đương đương như sau:

Cấp độ tham khảo	Kinh nghiệm	Ước lượng lương đóng góp hằng tháng
Chuyên viên dữ liệu báo cáo/BI	1–3 năm	20–30 triệu đồng
Chuyên viên dữ liệu tài chính	3–5 năm	28–40 triệu đồng
Chuyên viên cao cấp phù hợp sâu với mô tả	5 năm trở lên hoặc năng lực tương đương	35–55 triệu đồng
Trưởng nhóm, kiến trúc sư dữ liệu hoặc quản lý	7 năm trở lên	50–70 triệu đồng trở lên

Đây là ước lượng tham khảo, không phải cam kết của PGBank; mức lương có thể thay đổi tùy ngân hàng và thời điểm. Mức trung dự kiến cho hồ sơ phù hợp trực tiếp thường nằm khoảng 35–45 triệu đồng lương đóng góp hằng tháng, nhưng cần điều chỉnh theo quy mô dữ liệu, kinh nghiệm quản lý, công cụ và tổng thưởng.

Khi trao đổi, cần hỏi rõ:

Lương cứng và tỷ lệ thưởng được xác định như thế nào.
Thưởng theo kết quả kinh doanh có điều kiện gì và tỷ lệ thực tế thế nào.
Có các khoản phụ cấp, phụ cấp thưởng, thưởng tháng 13 hoặc chính sách khác hay không.
Thời hạn thử việc, cơ chế tăng lương và tiêu chí đánh giá sau thử việc.
Thời gian làm việc, chính sách làm thêm cuối tuần khi có báo cáo định kỳ và cơ chế trực báo cáo.

Có thể trao đổi: “Mong muốn của tôi là mức lương cứng phù hợp với phạm vi trách nhiệm và kinh nghiệm Oracle, SQL Server, báo cáo tài chính. Tôi đề nghị trao đổi tổng thu nhập gồm lương cứng, thưởng và các chế độ bảo hiểm để hai bên cùng đánh giá mức độ phù hợp.”

5. Các kỹ năng nên phát triển thêm

SQL và kiến trúc dữ liệu: đầu tư sâu vào T-SQL, hiệu năng và thiết kế Datamart.
Data governance: học Metadata, Master Data, quản lý chất lượng và truy vết dữ liệu.
Power BI hoặc công cụ BI nội bộ: xây dựng Dashboard có thể trình bày trong portfolio.
Python: dùng cho tự động hóa, kiểm tra dữ liệu và phân tích nâng cao sau khi đã vững SQL.
Kiến thức tài chính ngân hàng: báo cáo quản trị, quản trị chi phí, phân bổ và phân tích variance.
Kỹ năng ảnh hưởng: trình bày giải pháp ngắn gọn, dẫn dắt yêu cầu và quản lý đa nhiệm vụ.
Tiếng Anh: luyện đọc tài liệu kỹ thuật và trình bày dự án bằng tiếng Anh.

Câu hỏi thường gặp

Tôi vừa tốt nghiệp Kế toán, biết Excel và học SQL được vài tháng. Tôi có nên ứng tuyển vị trí Chuyên viên cao cấp này không?

Bạn vẫn nên thử ứng tuyển nếu CV cho thấy nền tảng tốt, nhưng cần thực tế về mức độ phù hợp. Tin tuyển dụng ưu tiên 3–5 năm tại tổ chức tín dụng và đang tìm Chuyên viên cao cấp, nên lợi thế sẽ là bạn có kinh nghiệm ngân hàng, ETL, Master Data và kiểm soát chất lượng. Hãy chuẩn bị portfolio SQL Server với báo cáo tài chính, thành thích trong học tập và một bài case thể hiện khả năng phân tích. Trong CV, nhấn mạnh các dự án thực tế dù dữ liệu mô phỏng, kỹ năng Oracle/SQL và hiểu biết báo cáo quản trị.

Tôi đang làm kế toán và muốn chuyển sang hướng dữ liệu tài chính. Tôi nên bắt đầu từ đâu?

Lợi thế lớn của bạn là hiểu định nghĩa chi phí, doanh thu, tài khoản và quy trình đối soát. Hãy bổ sung theo thứ tự: SQL từ JOIN, aggregate, CTE đến window function; cấu trúc dữ liệu và ETL; Excel/Power Query; quy trình kiểm soát chất lượng; sau đó mới học Power BI hoặc công cụ BI mà ngân hàng sử dụng. Làm một dự án Datamart chi phí theo tháng gồm Oracle hoặc CSV, bảng Mapping, kiểm soát dữ liệu và Dashboard. Đó sẽ là bằng chứng rõ ràng cho quá trình chuyển ngành.

Tôi có ba năm làm báo cáo Excel cho khối tài chính nhưng chưa từng làm SQL thật. Hồ sơ nên được điều chỉnh thế nào?

Đừng giấu khoảng thiếu SQL, nhưng hãy chuyển thông điệp từ “làm báo cáo thủ công” sang “hiểu nghiệp vụ và kiểm soát số liệu”. Trong CV, mô tả rõ các báo cáo đã phục vụ, tần suất, số đơn vị, quy tắc Mapping, cách đối soát và kết quả giảm thời gian nếu có. Sau đó xây dựng portfolio SQL mô phỏng lại một báo cáo thực tế đã che tên số liệu. Trong phỏng vấn, thành thật rằng bạn đang chuyển từ Excel sang tự động hóa SQL, đồng thời trình bày rõ kế hoạch nâng cấp năng lực.

Tôi đã có năm năm làm tại ngân hàng nhưng chủ yếu làm báo cáo nghiệp vụ. Vị trí này có phù hợp để chuyển sang dữ liệu không?

Có, nếu bạn đã hiểu rõ chỉ tiêu và có khả năng chứng minh chất lượng công việc. Hãy đánh giá mình về SQL, Oracle, thiết kế báo cáo, Mapping và kiểm soát dữ liệu. Nếu thiếu SQL, hãy đầu tư vào T-SQL và xây dựng một quy trình tải dữ liệu có kiểm soát, thay vì học theo danh sách công cụ rời rạc. Kinh nghiệm ngân hàng giúp bạn hiểu vì sao báo cáo phải chính xác và có thể truy vết, đây là lợi thế lớn trong phỏng vấn kỹ thuật.

Mức lương và KPI thực tế của vị trí này là gì?

Tin tuyển dụng chỉ ghi lương thỏa thuận, không công bố con số cụ thể. Bạn nên hỏi nhà tuyển dụng về lương cứng, tỷ lệ thưởng, thưởng theo kết quả kinh doanh, thời gian làm việc và tiêu chí đánh giá. KPI có thể bao gồm đúng hạn báo cáo, tính chính xác, số yêu cầu ad-hoc được xử lý, tỷ lệ tự động hóa, số lỗi dữ liệu, khả năng truy vết và mức độ hài lòng của bộ phận nghiệp vụ; đây là suy luận từ công việc, không phải KPI chính thức.

Có cần CPA, ACCA hoặc Thạc sĩ để đật vào vị trí này không?

Tin tuyển dụng nói rõ ba lựa chọn này là lợi thế, không phải điều kiện bắt buộc. CPA hoặc ACCA thể hiện nền tảng tài chính; Thạc sĩ cho thấy học vấn chuyên sâu. Tuy nhiên, vị trí có yêu cầu cao về SQL, dữ liệu và báo cáo, nên ứng viên cần thể hiện cả hai phương diện. Nếu chưa có chứng chỉ, đừng kéo dài việc học chỉ để đáp ứng một dòng trong CV; hãy ưu tiên chứng minh kỹ năng thực hành và năng lực nghiệp vụ.

Tôi nên trả lời thế nào khi được hỏi về việc xử lý nhiều yêu cầu báo cáo ad-hoc cùng lúc?

Hãy trình bày một quy trình rõ ràng: tiếp nhận và ghi nhận đầy đủ yêu cầu; làm rõ mục đích, chỉ tiêu và thời hạn; xếp hạng theo mức độ ảnh hưởng và phụ thuộc; kiểm tra dữ liệu và quy trình hiện có trước khi xây mới; phối hợp với các bên liên quan; kiểm soát chất lượng; và ghi nhận yêu cầu định kỳ nếu có giá trị. Bạn có thể nhấn mạnh rằng không nên xử lý mọi yêu cầu theo thứ tự đến trước, mà cần ưu tiên theo tác động kinh doanh và tính phụ thuộc.

Tôi có thể phát triển thế nào sau khi vào vị trí này?

Hãy hướng đến vai trò chuyên gia dữ liệu tài chính hoặc kiến trúc sư dữ liệu nếu bạn muốn phát triển kỹ thuật. Nếu thích làm việc với nghiệp vụ, hãy phát triển theo hướng tư vấn báo cáo quản trị, phân tích tài chính và quản lý yêu cầu. Các bước thực tế gồm tự phụ trách một Data Mart, chủ trì quy trình chất lượng dữ liệu, dẫn dắt yêu cầu chiến lược và xây dựng tiêu chuẩn dữ liệu. Trong buổi phỏng vấn, hãy hỏi về tiêu chí để được thăng tiến và mức độ vai trò hiện tại thiên về phát triển sản phẩm hay hỗ trợ vận hành.

Tôi sợ phỏng vấn tiếng Anh. Làm thế nào để chuẩn bị hiệu quả?

Hãy chuẩn bị theo từng nhóm chủ đề thay vì học rời rạc. Với SQL, luyện giải thích JOIN, CTE, ETL và data quality; với tài chính, luyện doanh thu, chi phí, variance và đối soát; với dự án, luyện trình bày vấn đề, cách xử lý và kết quả. Mỗi ngày nói lại một case trong 60 giây, sau đó tập trung vào thuật ngữ và câu tối giản. Có thể trả lời bằng cấu trúc: định nghĩa, quy trình, kiểm soát, kết quả. Việc hiểu rõ nội dung sẽ giúp nói tự nhiên hơn.

Chuyên viên cao cấp Kế hoạch tài chính (mảng dữ liệu)