Bài viết liên quan
Quản trị rủi ro
Xung đột lợi ích trong bancassurance
Conflict of Interest in Bancassurance
Là tình huống ngân hàng ưu tiên thu nhập hoa hồng bảo hiểm thay vì lợi ích tài chính của khách hàng, dẫn đến tư vấn sai sản phẩm hoặc bán bảo hiểm không phù hợp với nhu cầu. Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 yêu cầu ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm phải thiết lập cơ chế kiểm soát nội bộ, công khai minh bạch thông tin hoa hồng và sản phẩm để phòng ngừa và xử lý xung đột lợi ích.
Xung đột lợi ích trong bancassurance là gì?
Xung đột lợi ích trong bancassurance là tình huống mà ngân hàng bán bảo hiểm (bancassurance) ưu tiên doanh thu hoa hồng, chỉ tiêu doanh số thay vì đặt lợi ích tài chính và nhu cầu thực tế của khách hàng lên hàng đầu. Theo Điều 144 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 (số 08/2022/QH15), ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm phải thiết lập cơ chế kiểm soát nội bộ, công khai mức hoa hồng, loại trừ xung đột lợi ích và bảo vệ quyền lợi người tham gia bảo hiểm.
Đặc điểm chính
- Thông tin bất cân xứng: Khách hàng không biết nhân viên ngân hàng được hưởng hoa hồng 20-40% phí bảo hiểm năm đầu.
- Tư vấn thiên lệch: Giới thiệu sản phẩm có hoa hồng cao thay vì sản phẩm phù hợp nhu cầu (ví dụ: bán bảo hiểm nhân thọ dài hạn cho khách hàng vay vốn ngắn hạn).
- Áp lực doanh số: KPI nội bộ buộc nhân viên đạt chỉ tiêu bán chéo, dẫn đến tư vấn sai nhu cầu.
- Gắn sản phẩm: Đề xuất gói bảo hiểm như điều kiện kèm theo khi mở thẻ tín dụng hoặc gửi tiết kiệm.
Ví dụ thực tế
Khách hàng A đến ngân hàng X mở tài khoản lương, được nhân viên tư vấn mua gói bảo hiểm liên kết đầu tư (ILP) với phí ban đầu 30%, cam kết lợi nhuận 8%/năm. Thực tế, khách hàng chỉ có nhu cầu tiết kiệm an toàn. Đây là xung đột lợi ích điển hình. Theo Nghị định 03/2023/NĐ-CP và Thông tư 67/2023/TT-BTC, khách hàng có quyền yêu cầu ngân hàng cung cấp thông tin về hoa hồng và khiếu nại lên NHNN hoặc Bộ Tài chính nếu bị tư vấn sai.