Underwriting - Bảo lãnh phát hành

Underwriting là gì?

Underwriting (bảo lãnh phát hành) là hoạt động mà tổ chức bảo lãnh cam kết với nhà phát hành về việc đảm bảo phân phối hết khối lượng chứng khoán chào bán ra công chúng. Tại Việt Nam, hoạt động này được quy định tại Điều 18 Luật Chứng khoán 2019 và Thông tư 118/2020/TT-BTC.

Các hình thức bảo lãnh

• Bảo lãnh chắc chắn (Firm underwriting): Tổ chức bảo lãnh cam kết mua toàn bộ phần cổ phiếu còn lại. Phí bảo lãnh thường 2-4% giá trị phát hành.
• Bảo lãnh tối đa (Maximum commitment): Cam kết mua tối đa một khối lượng nhất định nếu thị trường không hấp thụ hết.
• Bảo lãnh cố gắng (Best efforts): Không cam kết mua, chỉ hỗ trợ phân phối. Phí thấp nhất (0,5-1,5%).
• Bảo lãnh mua lại (Stand-by): Tổ chức bảo lãnh mua phần còn dư sau khi phân phối xong.

Quy trình bảo lãnh IPO ngân hàng

• Ký hợp đồng bảo lãnh (Underwriting Agreement) giữa ngân hàng phát hành và liên danh bảo lãnh.
• Thực hiện due diligence tài chính, pháp lý, hoạt động tín dụng.
• Phối hợp book building, roadshow tiếp cận nhà đầu tư.
• Phân bổ cổ phiếu, thu tiền, chuyển giao cho nhà phát hành.
• Ổn định giá cổ phiếu sau niêm yết (thường 30-90 ngày).

Tổ chức bảo lãnh hàng đầu Việt Nam

Các thương vụ IPO ngân hàng lớn thường do liên danh dẫn đầu bởi Vietcombank Securities (VCBS), SSI, HSC, VNDirect, MB Securities. Với thương vụ quốc tế, ngân hàng đầu tư nước ngoài như Goldman Sachs, Morgan Stanley, JPMorgan, Credit Suisse thường đóng vai trò bookrunner toàn cầu.

Ví dụ điển hình

IPO Vietcombank 2007: Liên danh bảo lãnh gồm Goldman Sachs, Deutsche Bank, UBS với hình thức firm underwriting, phí 2,5%. IPO Techcombank 2018: HSC dẫn đầu liên danh với phí bảo lãnh khoảng 1,8%, quy mô phát hành 6.650 tỷ đồng.