Tỷ lệ khả dụng thanh toán

Tỷ lệ khả dụng thanh toán (LCR) là gì?

LCR là chỉ tiêu an toàn vốn thanh khoản đo lường khả năng đáp ứng dòng tiền ròng trong 30 ngày của NHTM trong điều kiện căng thẳng nghiêm trọng. Công thức:

LCR = (Tài sản thanh khoản chất lượng cao - HQLA) / (Dòng tiền ròng 30 ngày) × 100%

Thành phần của HQLA

• Loại 1 (mức định giá 100%): tiền mặt, tiền gửi tại NHNN, TPCP Việt Nam có tính thanh khoản cao.
• Loại 2A (85%): TPCP chính phủ các nước, giấy tờ có giá NHNN phát hành.
• Loại 2B (50% hoặc 75%): cổ phiếu niêm yết, một số trái phiếu doanh nghiệp đạt chuẩn.

Dòng tiền ròng 30 ngày

• Dòng tiền vào: tính theo hệ số khả năng thu hồi (ví dụ: tiền gửi doanh nghiệp thanh toán chỉ tính 50%).
• Dòng tiền ra: gồm tiền gửi khách hàng cá nhân (hệ số 10%), khoản vay cho TCTD khác (100%)...

Quy định tại Việt Nam

Theo Thông tư 13/2018/TT-NHNN về giám sát an toàn hoạt động ngân hàng:

• NHTM duy trì LCR ≥ 100% kể từ 01/01/2020 trở đi.
• Báo cáo NHNN định kỳ hàng tháng và quý.
• NHTM phải thiết lập ngưỡng cảnh báo nội bộ cao hơn 100% (thường 110-120%).
• Vi phạm có thể bị điều chỉnh giám sát đặc biệt theo Luật các TCTD 2010, sửa đổi 2017.

Ví dụ minh họa

Ngân hàng B có HQLA = 15.000 tỷ VND (gồm 8.000 tỷ tiền gửi NHNN + 7.000 tỷ TPCP Loại 2A × 85% = 5.950 tỷ → tổng HQLA = 13.950 tỷ). Dòng tiền ròng 30 ngày = 12.000 tỷ VND. LCR = 13.950 / 12.000 = 116,25% → đạt chuẩn 100% theo Thông tư 13.