Tỷ lệ đảm bảo thanh khoản (LCR)

LCR – Tỷ lệ đảm bảo thanh khoản là gì?

LCR (Liquidity Coverage Ratio) là chỉ tiêu an toàn vốn thanh khoản bắt buộc theo Thông tư 17/2024/TT-NHNN và chuẩn mực Basel III, có hiệu lực từ ngày 01/02/2025, thay thế Thông tư 13/2018/TT-NHNN. LCR đảm bảo ngân hàng có đủ nguồn lực tài chính để chống đỡ trong các tình huống khủng hoảng thanh khoản cấp tính kéo dài 30 ngày.

Công thức tính

LCR = Giá trị HQLA / Tổng dòng tiền ròng trong 30 ngày × 100% ≥ 100%

Các cấp độ tài sản HQLA

• Cấp 1 (Level 1): Tiền mặt, dự trữ tại NHNN, TPCP do Chính phủ Việt Nam phát hành – hệ số chiết khấu 100%.
• Cấp 2A: Trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương – hệ số 85%.
• Cấp 2B: Cổ phiếu niêm yết blue-chip, một số trái phiếu doanh nghiệp xếp hạng AA trở lên – hệ số 50%.

Tổng tài sản Cấp 2 không được vượt quá 40% tổng HQLA; trong đó Cấp 2B tối đa 15%.

Kịch bản căng thẳng theo quy định

• Tỷ lệ rút tiền gửi không kỳ hạn của cá nhân: 10%; của doanh nghiệp: 25%.
• Tỷ lệ rút tiền gửi có kỳ hạn: tăng dần theo thời gian đáo hạn, từ 5% đến 100%.
• Giả định dòng tiền ra tăng thêm 5% đối với cam kết tín dụng chưa sử dụng.

Ví dụ minh họa

Ngân hàng X có HQLA = 50.000 tỷ VND (gồm 30.000 tỷ TPCP và 20.000 tỷ tiền gửi tại NHNN), dòng tiền ròng 30 ngày theo kịch bản căng thẳng = 40.000 tỷ VND. LCR = 50.000/40.000 = 125% – đạt chuẩn. Nếu chỉ đạt 95%, ngân hàng phải lập tức bổ sung HQLA hoặc giảm nguồn vốn ngắn hạn để tránh vi phạm.

Xử lý vi phạm

Theo Khoản 5 Điều 7 Thông tư 17/2024/TT-NHNN, ngân hàng vi phạm LCR tối thiểu sẽ bị giám sát đặc biệt, hạn chế tăng trưởng tín dụng và có thể bị xử phạt hành chính tới 250 triệu VND.