Thu nhập phí dịch vụ tài chính

Thu nhập phí dịch vụ tài chính là gì?

Thu nhập phí dịch vụ tài chính (Fee-based income) là khoản doanh thu mà ngân hàng thương mại và doanh nghiệp bảo hiểm thu được từ các hoạt động phi tín dụng như: hoa hồng bán bảo hiểm (bancassurance), phí quản lý tài sản (AUM fee), phí tư vấn đầu tư, phí giới thiệu khách hàng, phí dịch vụ thanh toán, ngân quỹ. Đây là xu hướng chuyển đổi mô hình kinh doanh từ "thu nhập dựa trên lãi" sang "thu nhập đa dạng", giúp ổn định biên lợi nhuận trong bối cảnh biên lãi ròng (NIM) chịu áp lực.

Đặc điểm

• Biên lợi nhuận cao: Thu nhập phí thường có biên lợi nhuận gộp 60-80%, vượt trội so với hoạt động tín dụng truyền thống (NIM ngân hàng Việt Nam 2023 khoảng 3,5-4%).
• Ít đòi hỏi vốn: Không tiêu hao vốn CAR theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN, giúp cải thiện ROE.
• Tỷ trọng ngày càng tăng: Tại các ngân hàng lớn như Vietcombank, Techcombank, BIDV, thu nhập ngoài lãi chiếm 20-30% tổng thu nhập hoạt động.
• Cơ cấu ổn định ở bảo hiểm: Doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ có tỷ lệ thu nhập phí/dự phòng ổn định, ít biến động theo lãi suất.

Ví dụ

Theo Chiến lược phát triển ngành ngân hàng Việt Nam đến năm 2025 (Quyết định 986/QĐ-TTg), NHNN đặt mục tiêu tỷ trọng thu nhập ngoài lãi đạt 25-30% vào năm 2025 và 30-35% vào năm 2030. Minh chứng: Techcombank ghi nhận thu nhập phí dịch vụ năm 2022 đạt hơn 8.000 tỷ đồng, tăng 27% so với 2021, trong đó bancassurance đóng góp lớn nhất. Doanh nghiệp bảo hiểm như Manulife Việt Nam, Prudential có tỷ lệ doanh thu phí bảo hiểm/doanh thu tài chính ổn định ở mức 70-80%, phản ánh mô hình kinh doanh bền vững hơn so với biên lãi ngân hàng.