Bài viết liên quan
Kinh tế
Thị trường độc quyền
Monopoly Market
Cấu trúc thị trường chỉ có một người bán duy nhất, sản phẩm không có sản phẩm thay thế gần và có rào cản gia nhập cao, cho phép người bán định giá. Luật Cạnh tranh Việt Nam 2018 (Luật số 23/2018/QH14) quy định rõ hành vi lạm dụng vị trí độc quyền là hành vi vi phạm pháp luật, áp dụng cho cả doanh nghiệp và tổ chức tín dụng. Trong ngành ngân hàng, độc quyền có thể xuất hiện ở một số phân khúc như cho vay theo chương trình mục tiêu quốc gia do chính sách Nhà nước.
Thị trường độc quyền là gì?
Thị trường độc quyền (Monopoly Market) là cấu trúc thị trường chỉ có một người bán duy nhất, sản phẩm không có hàng hóa thay thế gần gũi và có rào cản gia nhập cao. Người bán có quyền lực thị trường đủ lớn để định giá và kiểm soát lượng cung ứng.
Đặc điểm
- Chỉ một doanh nghiệp hoặc tổ chức duy nhất cung cấp toàn bộ sản phẩm, dịch vụ.
- Sản phẩm không có hàng hóa thay thế gần, rào cản gia nhập rất cao (pháp lý, công nghệ, vốn).
- Giá bán do người bán ấn định, người mua chấp nhận hoặc không mua.
- Luật Cạnh tranh 2018 (Luật số 23/2018/QH14) quy định hành vi lạm dụng vị trí độc quyền là vi phạm pháp luật (Điều 3, Điều 28), áp dụng cho cả doanh nghiệp và tổ chức tín dụng.
Ví dụ
Tại Việt Nam, phân khúc cho vay theo chương trình tín dụng ưu đãi xuất khẩu gạo do NHNN chỉ định một số ngân hàng thương mại nhà nước thực hiện theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP, tạo ra tình trạng độc quyền tạm thời. Ngân hàng được chỉ định có quyền quyết định lãi suất và điều kiện cho vay trong phạm vi chương trình, doanh nghiệp xuất khẩu không có lựa chọn thay thế.