Thanh toán song phương

Thanh toán song phương (Bilateral Settlement) là gì?

Thanh toán song phương là phương thức thanh toán trực tiếp giữa hai ngân hàng thương mại dựa trên thỏa thuận song phương đã ký kết, không thông qua hệ thống bù trừ tập trung (clearing house). Phương thức này phù hợp cho các giao dịch giá trị lớn, thanh toán xuyên biên giới hoặc giữa các ngân hàng có quan hệ đại lý (correspondent banking).

Đặc điểm

• Hai bên tham gia: Hai ngân hàng ký thỏa thuận khung (bilateral agreement) quy định điều kiện, hạn mức, tỷ giá, thời hạn thanh toán.
• Không qua trung gian bù trừ: Giảm chi phí trung gian nhưng tăng rủi ro đối tác (counterparty risk) và rủi ro thanh khoản.
• Tài khoản Nostro/Vostro: Hai ngân hàng mở tài khoản lẫn nhau tại ngân hàng đối tác để ghi nhận giao dịch, phổ biến trong thanh toán quốc tế.
• Áp dụng pháp lý: Tuân thủ Thông tư 23/2019/TT-NHNN về hoạt động cung ứng dịch vụ thanh toán và các điều ước quốc tế như UCP 600, ISBP 745 trong thanh toán thư tín dụng.
• Khối lượng giao dịch: Thường dùng cho giao dịch thương mại lớn, giao dịch ngoại tệ, hoặc liên ngân hàng vượt hạn mức bù trừ.

Ví dụ

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) và Ngân hàng Standard Chartered Hong Kong ký thỏa thuận song phương, trong đó Vietcombank mở tài khoản Nostro bằng USD tại Standard Chartered. Khi một khách hàng xuất nhập khẩu tại Vietcombank cần thanh toán 200.000 USD cho nhà xuất khẩu Hồng Kông, Vietcombank thực hiện thanh toán song phương bằng cách ghi nợ tài khoản Nostro và yêu cầu Standard Chartered ghi có cho người thụ hưởng, tuân thủ Pháp lệnh Ngoại hối 2005 (sửa đổi 2013) và quy định quản lý ngoại hốn của NHNN, đồng thời đảm bảo tuân thủ quy định phòng chống rửa tiền tại Luật Phòng, chống rửa tiền 2022.