Bài viết liên quan
Công nghệ & Số hóa
Thanh toán sinh trắc học
Biometric Payment
Phương thức thanh toán xác thực danh tính chủ tài khoản thông qua các đặc điểm sinh học đặc trưng (vân tay, khuôn mặt, tĩnh mạch, mống mắt, giọng nói) thay cho mã PIN, thẻ hoặc mật khẩu. Tại Việt Nam, phương thức này được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chuẩn hóa tại Quyết định 2345/QĐ-NHNN ngày 18/12/2024, có hiệu lực từ 01/07/2025.
Thanh toán sinh trắc học là gì?
Là giao dịch tài chính mà danh tính người trả tiền được xác minh bằng một hoặc nhiều yếu tố sinh trắc học (biometric factors) thay cho phương thức truyền thống. Hệ thống so khớp mẫu sinh trắc thu thập thời gian thực với dữ liệu đã đăng ký trong chip CCCD gắn chip hoặc cơ sở dữ liệu của ngân hàng.
Các yếu tố được chấp nhận
- Vân tay (fingerprint): phổ biến nhất, tỷ lệ sai (FAR) ~0,001%.
- Khuôn mặt (face): kết hợp công nghệ 3D Face Mapping và liveness detection.
- Tĩnh mạch lòng bàn tay (palm vein): độ chính xác cực cao, khó làm giả.
- Mống mắt (iris) và giọng nói (voiceprint): ít phổ biến hơn tại Việt Nam.
Quy định tại Việt Nam
Theo Quyết định 2345/QĐ-NHNN, từ ngày 01/07/2025, các giao dịch chuyển tiền trên 10 triệu đồng/lần hoặc tổng giá trị trên 20 triệu đồng/ngày phải áp dụng xác thực sinh trắc học đối với thiết bị di động lần đầu đăng nhập hoặc khi có dấu hiệu bất thường.
Ví dụ triển khai
Vietcombank, Techcombank, MB, TPBank và VPBank đã tích hợp xác thực khuôn mặt – vân tay vào app ngân hàng số. Khách hàng đăng ký một lần bằng cách quét CCCD gắn chip + selfie, sau đó mọi giao dịch trên 10 triệu chỉ cần nhìn vào camera điện thoại trong 1–2 giây.