Bài viết liên quan
Thanh toán
Thanh toán không dùng tiền mặt
Cashless Payment
Thanh toán không dùng tiền mặt (Cashless Payment) là các giao dịch thanh toán được thực hiện qua phương tiện điện tử như thẻ ngân hàng, ví điện tử, QR code, internet/mobile banking. Đề án 810 đặt mục tiêu đến 2025 giảm tỷ trọng tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán (M2) xuống dưới 10%, đồng thời tăng số lượng và giá trị thanh toán qua kênh số.
Thanh toán không dùng tiền mặt là gì?
Thanh toán không dùng tiền mặt là việc sử dụng các công cụ và phương tiện thanh toán phi tiền mặt để thực hiện giao dịch mua bán, chuyển tiền, thanh toán dịch vụ, thay thế cho tiền mặt vật lý. Các hình thức phổ biến tại Việt Nam gồm: thẻ ghi nợ/thẻ tín dụng, QR code (VietQR), ví điện tử (MoMo, ZaloPay, VNPay), mobile banking, và gần đây là PayLater, BNPL (Buy Now Pay Later).
Mục tiêu cụ thể của Đề án 810 đến 2025
- Tỷ trọng tiền mặt/M2 giảm xuống dưới 10% (năm 2020 khoảng 14,4% theo NHNN).
- ≥50% số lượng giao dịch thanh toán của cá nhân qua kênh số.
- 100% siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện ích chấp nhận thanh toán không tiền mặt bằng QR code thống nhất (VietQR).
- Tăng trưởng giá trị thanh toán di động (mobile payment) đạt tốc độ tăng trưởng kép CAGR 50%/năm trong giai đoạn 2021-2025.
Hành lang pháp lý
Việc triển khai được định hướng bởi Quyết định 1813/QĐ-TTg (2017) về Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2016-2020, Thông tư 17/2023/TT-NHNN quy định hệ thống thanh toán, và Đề án 810. Hệ thống VietQR do Napas vận hành từ tháng 6/2021 đến hết 2023 đã có hơn 35 triệu người dùng và 500.000 điểm chấp nhận thanh toán trên toàn quốc.
Ví dụ thực tế
Năm 2023, tổng giá trị thanh toán qua kênh di động đạt khoảng 25 triệu tỷ đồng, tăng 56% so với 2022. Một người bán hàng rong tại TP.HCM dùng tài khoản MB Bank nhận QR VietQR có thể thu tiền ngay trong 2 giây, thay vì phải đổi tiền lẻ, giảm rủi ro cướp giật và thất thoát tiền mặt lên tới 3-5% doanh thu.