Thẩm định pháp lý (Legal Due Diligence)

Thẩm định pháp lý trong M&A là gì?

Legal Due Diligence (LDD) được thực hiện bởi các công ty luật quốc tế (như VILAF, Allens, Latham & Watkins) hoặc công ty luật Việt Nam có chứng chỉ hành nghề. Tại Việt Nam, LDD tuân thủ Luật Doanh nghiệp 2020 (Luật số 59/2020/QH14), Luật Đầu tư 2020 (Luật số 61/2020/QH14) và Luật Cạnh tranh 2018 trong trường hợp tập trung kinh tế.

Phạm vi thẩm định chính

• Tư cách pháp nhân: Giấy chứng nhận ĐKDN, điều lệ công ty, lịch sử góp vốn, cổ đông sáng lập, quyết định của HĐQT/ĐHĐCĐ thông qua giao dịch.
• Giấy phép ngành nghề: Giấy phép đầu tư, giấy phép con đặc thù (ví dụ: ngân hàng cần Giấy phép NHNN; bất động sản cần chấp thuận chủ trương đầu tư theo Luật Đất đai 2024).
• Hợp đồng trọng yếu: Hợp đồng mua bán, hợp đồng vay, hợp đồng thuê đất, hợp đồng liên doanh; kiểm tra điều khoản thay đổi quyền kiểm soát (Change of Control).
• Tài sản và thế chấp: Quyền sử dụng đất, nhà xưởng, bằng sáng chế, thương hiệu; tra cứu tại Trung tâm Đăng ký đất đai quốc gia.
• Tranh chấp và nghĩa vụ: Kiện tụng đang diễn ra, thuế nợ, bảo hiểm xã hội, vi phạm hành chính.

Vấn đề thường gặp tại Việt Nam

• Đất đai chưa được cấp sổ đỏ hoặc thuê đất 20 năm (rủi ro tái định vị).
• Vốn điều lệ chưa góp đủ 90 ngày theo Luật Doanh nghiệp 2020.
• Sử dụng đất sai mục đích (đất nông nghiệp làm kho xưởng).
• Hợp đồng lao động không đóng BHXH đầy đủ cho 100% nhân viên.

Ví dụ thực tế

Thương vụ SK Group mua cổ phần Vingroup (2019): nhóm LDD từ VILAF đã phát hiện 17 dự án bất động sản có vướng mắc về quy hoạch và 3 dự án đang bị UBND cấp tỉnh thu hồi đất. Điều này buộc bên bán phải đưa vào điều khoản bồi thường (indemnity) trị giá 200 triệu USD trong SPA.