Tài khoản vốn

Tài khoản vốn (Capital Account)

Phân biệt với tài khoản tài chính (Financial Account) theo IMF BPM6, tài khoản vốn ghi nhận các luồng vốn có tính chất đặc biệt, không qua lại trên thị trường tài chính thông thường. Tại Việt Nam, thông tin này được NHNN tổng hợp trong Báo cáo cán cân thanh toán quốc tế công bố hàng quý.

Hai thành phần chính

• Chuyển vốn (Capital Transfers): bao gồm viện trợ vốn (ODA vốn), xoá nợ, bồi thường, đền bù, tặng cho vốn chính phủ. Ví dụ: WB hoặc ADB xoá một phần nợ cho Việt Nam khoảng 3-5 tỷ USD/năm giai đoạn 2018-2022 được ghi nhận dương vào tài khoản vốn.
• Mua/bán tài sản phi tài chính phi sản xuất: bản quyền, bằng sáng chế, thương hiệu, tên miền, quyền khai thác tài nguyên. Ví dụ: doanh nghiệp Việt mua bản quyền phần mềm từ công ty Mỹ, giao dịch được hạch toán ở tài khoản vốn theo BPM6.

Mối quan hệ trong phương trình BOP

Nguyên tắc kế toán kép của cán cân thanh toán: Thặng dư/Thâm hụt tài khoản vãng lai + Thặng dư/Thâm hụt tài khoản vốn + Thặng dư/Thâm hụt tài khoản tài chính = 0. Nghĩa là nếu tài khoản vãng lai của Việt Nam thâm hụt −14 tỷ USD năm 2021 thì tổng tài khoản vốn và tài khoản tài chính phải thặng dư +14 tỷ USD (thu hút FDI, kiều hối, giải ngân ODA).

Lưu ý phân biệt

Theo Thông tư 19/2014/TT-NHNN hướng dẫn quản lý ngoại hối, các khoản đầu tư trực tiếp, đầu tư gián tiếp, vay và cho vay xuyên biên giới được hạch toán ở tài khoản tài chính, không thuộc tài khoản vốn. Tài khoản vốn chỉ chiếm khoảng 0,3-1% tổng BOP của Việt Nam trong những năm gần đây.