Ngân hàng đầu tư

Sáp nhập ngân hàng thương mại

Commercial Bank Merger

Sáp nhập ngân hàng thương mại là hình thức hai hoặc nhiều ngân hàng hợp nhất thành một pháp nhân mới, kế thừa toàn bộ tài sản, nghĩa vụ và giấy phép hoạt động. Thủ tục này phải được NHNN chấp thuận bằng văn bản trước khi thực hiện và thường là giải pháp xử lý ngân hàng yếu kém hoặc tối ưu quy mô.

Sáp nhập ngân hàng thương mại là gì?

Theo Điều 154 Luật các TCTD 2010 (sửa đổi 2017), sáp nhập ngân hàng là việc một hoặc nhiều ngân hàng chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp sang ngân hàng nhận sáp nhập, đồng thời chấm dứt sự tồn tại của ngân hàng bị sáp nhập. Ngân hàng nhận sáp nhập kế thừa trực tiếp mọi quyền lợi và nghĩa vụ của ngân hàng bị sáp nhập theo nguyên tắc universal succession.

Điều kiện sáp nhập bắt buộc

Ngân hàng nhận sáp nhập phải duy trì tỷ lệ CAR tối thiểu 9% (theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN) sau khi hợp nhất bảng cân đối;
Toàn bộ tiền gửi của khách hàng tại ngân hàng bị sáp nhập phải được đảm bảo an toàn 100%, không bị gián đoạn;
Phải có phương án sử dụng lao động đã thỏa thuận với tổ chức đại diện người lao động;
Đại hội đồng cổ đông của cả hai bên thông qua với tỷ lệ tối thiểu 65% tổng số phiếu biểu quyết.

Quy trình 5 bước tại NHNN

Nộp hồ sơ đề nghị chấp thuận nguyên tắc (bước tiền kiểm) — NHNN trả lời trong 30 ngày làm việc;
Thẩm tra năng lực tài chính, năng lực quản trị của bên nhận sáp nhập;
Do Independent Auditors (Big 4) thực hiện Due Diligence;
Ra văn bản chấp thuận sáp nhập và xóa tên ngân hàng bị sáp nhập khỏi Sổ đăng ký;
Đăng ký doanh nghiệp với Sở KH&ĐT và công bố thông tin trên 3 số báo liên tiếp.

Ví dụ điển hình tại Việt Nam

Sáp nhập Habubank vào SHB (năm 2012): Ngân hàng TMCP Phát triển Nhà Đồng bằng Sông Cửu Long (MHB) đã được chuyển giao nghĩa vụ cho SHB theo phương án của NHNN. Sau đó, SHB tiếp tục nhận sáp nhập Habubank năm 2012 — vốn điều lệ sau sáp nhập tăng từ 4.500 tỷ lên 6.388 tỷ đồng. Sáp nhập Mekong Bank vào VPBank (năm 2015): VPBank hoàn tất nhận sáp nhập Ngân hàng TMCP Mekong (giá trị 1.350 tỷ đồng vốn điều lệ), giúp VPBank lọt nhóm 5 ngân hàng tư nhân hàng đầu với tổng tài sản vượt 230.000 tỷ đồng thời điểm đó.

So sánh với M&A thông thường

Khác với mua bán cổ phần đơn thuần, sáp nhập chấm dứt tư cách pháp nhân của bên bị sáp nhập — ngân hàng đó biến mất hoàn toàn trên thị trường. Toàn bộ giấy phép con (như giấy phép mở chi nhánh, giấy phép hoạt động kinh doanh ngoại hối) được chuyển nguyên trạng sang bên nhận sáp nhập.

Xem tất cả thuật ngữ