Quyền cổ đông

Quyền cổ đông trong tổ chức tín dụng

Theo Điều 114 Luật Doanh nghiệp 2020 (Luật số 59/2020/QH14) và Điều 27 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, cổ đông của ngân hàng thương mại, công ty tài chính được hưởng các quyền cơ bản gắn liền với cổ phần phổ thông hoặc cổ phần ưu đãi.

Nhóm quyền tài sản

• Quyền nhận cổ tức: Cổ đông phổ thông được chia cổ tức theo Nghị quyết ĐHĐCĐ, mức chi trả không vượt quá lợi nhuận sau thuế chưa phân phối trên BCTC đã kiểm toán.
• Quyền chuyển nhượng: Với cổ phần phổ thông, cổ đông cá nhân được tự do chuyển nhượng trừ trường hợp quy định tại Điều 29 Luật Các TCTD 2024 (cổ đông là tổ chức phải được NHNN chấp thuận khi chuyển nhượng từ 5% vốn điều lệ trở lên).
• Quyền nhận lại vốn góp: Khi giải thể hoặc phá sản, cổ đông được ưu tiên thanh toán sau các khoản nợ có bảo đảm và các chủ nợ khác.

Nhóm quyền quản trị

• Quyền biểu quyết: Mỗi cổ phần phổ thông tương ứng một phiếu biểu quyết. Đối với NHTM cổ phần, các quyết định quan trọng như tăng vốn điều lệ, sáp nhập, chia tách phải được thông qua bằng biểu quyết tại ĐHĐCĐ với tỷ lệ tối thiểu 65% tổng số phiếu biểu quyết của tất cả cổ đông dự họp.
• Quyền ứng cử, bầu cử: Cổ đông/nhóm cổ đông sở hữu từ 10% tổng số cổ phần phổ thông trở lên trong thời hạn liên tục ít nhất 6 tháng có quyền đề cử người vào HĐQT và Ban kiểm soát.

Ví dụ thực tế

Cổ đông cá nhân sở hữu 5.000 cổ phần phổ thông của Vietcombank (mệnh giá 10.000 đồng/cp), tổng giá trị 50 triệu đồng, sẽ có 5.000 phiếu biểu quyết tại ĐHĐCĐ thường niên. Nếu ĐHĐCĐ thông qua phương án chia cổ tức tỷ lệ 18% bằng tiền mặt, cổ đông này nhận được 9 triệu đồng (trước thuế TNCN 5%).