Phòng chống rửa tiền (PCRT)

Phòng chống rửa tiền (PCRT) là gì?

Phòng chống rửa tiền (Anti-Money Laundering - AML) là hệ thống các biện pháp, quy trình và công cụ nhằm phát hiện, ngăn chặn và báo cáo các hoạt động nhằm hợp pháp hóa tài sản do phạm tội mà có. Tại Việt Nam, PCRT được điều chỉnh bởi Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 (Luật số 14/2022/QH15) và các văn bản hướng dẫn, đặc biệt là Quyết định 11/2023/QĐ-NHNN do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành ngày 13/4/2023, có hiệu lực từ 01/7/2023, thay thế Quyết định 20/2013/QĐ-NHNN.

Đặc điểm

• Nâng ngưỡng báo cáo: Giao dịch có giá trị từ 400 triệu đồng trở lên (hoặc ngoại tệ tương đương) phải báo cáo NHNN, thay vì mức 300 triệu trước đó.
• Quy trình nội bộ: Tổ chức tín dụng phải xây dựng hệ thống quản lý rủi ro, phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro (thấp, trung bình, cao) theo Điều 5 Quyết định 11/2023.
• Đào tạo nhân viên: Ít nhất 1 lần/năm, nội dung gồm nhận biết giao dịch đáng ngờ, cập nhật quy định mới.
• Áp dụng công nghệ: Hệ thống giám sát giao dịch tự động, lọc danh sách đen quốc tế (UN, FATF).
• Báo cáo: Báo cáo giao dịch đáng ngờ (SAR) gửi NHNN trong 24 giờ kể từ khi phát hiện.

Ví dụ

Ngân hàng TMCP A phát hiện khách hàng X thực hiện 5 giao dịch chuyển khoản, mỗi giao dịch 90 triệu đồng, trong cùng 1 ngày từ nhiều tài khoản khác nhau đến cùng một người thụ hưởng. Tổng giá trị 450 triệu đồng, vượt ngưỡng 400 triệu theo Quyết định 11/2023. Bộ phận PCRT lập tức lập SAR báo cáo NHNN, đồng thời tạm khóa tài khoản để xác minh nguồn gốc tài sản. Trường hợp vi phạm có thể bị phạt đến 200 triệu đồng theo Nghị định 38/2015/NĐ-CP.