Nhà đầu tư chuyên nghiệp

Nhà đầu tư chuyên nghiệp là gì?

Theo quy định tại Nghị định 65/2022/NĐ-CP (Điều 2 khoản 2) và Luật Chứng khoán 2019 (Điều 4 khoản 19), nhà đầu tư chuyên nghiệp (Professional Investor) là tổ chức hoặc cá nhân có năng lực tài chính và chuyên môn đầu tư, được phép tham gia vào các sản phẩm tài chính phức tạp mà không cần sự bảo vệ tối đa như nhà đầu tư cá nhân thông thường.

Tiêu chí xác định

• Tổ chức tài chính: Ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, doanh nghiệp bảo hiểm, tổ chức tài chính quốc tế, quỹ hưu trí, quỹ đầu tư.
• Tổ chức khác: Có vốn điều lệ/vốn chủ sở hữu từ 100 tỷ đồng trở lên theo báo cáo tài chính gần nhất, hoặc hoạt động ít nhất 3 năm trong lĩnh vực tài chính.
• Cá nhân: Sở hữu danh mục chứng khoán niêm yết/đăng ký giao dịch có giá trị từ 2 tỷ đồng trở lên (theo Điều 2 Nghị định 65/2022, đã sửa đổi từ mức 1 tỷ đồng theo Nghị định 153/2020 cũ), tính theo giá trị tại ngày 31/12 năm trước liền kề, không bao gồm nhà ở.
• Nhà đầu tư nước ngoài: Theo quy định của Luật Chứng khoán và các điều ước quốc tế.

Quyền lợi và nghĩa vụ

• Được mua TPDN riêng lẻ không giới hạn số lượng, không phụ thuộc vào ngưỡng 20 nhà đầu tư.
• Được mua chứng chỉ quỹ đóng, chứng quyền có bảo đảm và các sản phẩm phái sinh.
• Phải tự chịu trách nhiệm về quyết định đầu tư, không được yêu cầu bồi thường do "không hiểu rõ sản phẩm".
• Không phải đối tượng bảo vệ tối đa của cơ quan quản lý nhà nước.

Ví dụ minh họa

Ông Nguyễn Văn A sở hữu 50.000 cổ phiếu HPG với giá trị 2,5 tỷ đồng (tính tại 31/12/2023) và 500 triệu đồng tiền gửi tiết kiệm. Theo Nghị định 65/2022, ông A là nhà đầu tư chuyên nghiệp vì danh mục chứng khoán đạt trên 2 tỷ đồng. Ông A có quyền mua TPDN riêng lẻ của doanh nghiệp bất động sản mà không bị giới hạn bởi quy định tối đa 20 nhà đầu tư không chuyên nghiệp. Tuy nhiên, tiền gửi tiết kiệm không được tính vào danh mục chứng khoán.

Lưu ý thực tế

Nhiều nhà đầu tư cá nhân "lách" tiêu chí bằng cách nhờ người thân đứng tên mua TPDN - điều này vi phạm quy định và không được UBCKNN công nhận. Các công ty chứng khoán khi phân phối TPDN phải xác minh tư cách nhà đầu tư chuyên nghiệp thông qua tài khoản giao dịch chứng khoán, chứng từ sở hữu tài sản hợp pháp.