Người hưởng lợi thực sự (UBO)

Người hưởng lợi thực sự (UBO) là gì?

UBO (Ultimate Beneficial Owner) là cá nhân cuối cùng thực sự sở hữu hoặc kiểm soát một doanh nghiệp, tài khoản hay giao dịch, thay vì chỉ là người đứng tên pháp lý. Việc xác định UBO là yêu cầu bắt buộc trong quy trình KYC/CDD tại ngân hàng để phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố.

Tiêu chí xác định UBO

• Tỷ lệ sở hữu: Cá nhân sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp (thông qua công ty mẹ, công ty con, trust) từ 25% vốn điều lệ/vốn cổ phần trở lên.
• Quyền kiểm soát thực tế: Cá nhân thực sự ra quyết định về giao dịch, tài sản thông qua ủy quyền, hợp đồng ủy thác hoặc thỏa thuận khác.
• Người đại diện mặc định: Trường hợp không xác định được cá nhân đạt ngưỡng 25%, người giữ chức vụ quản lý cấp cao (Giám đốc, Chủ tịch HĐQT) được mặc định là UBO.

Cơ sở pháp lý

Theo Điều 4 Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 và Nghị định 19/2023/NĐ-CP, ngân hàng phải yêu cầu khách hàng tổ chức cung cấp sơ đồ cơ cấu sở hữu, giấy tờ chứng minh (đăng ký kinh doanh, danh sách cổ đông, hợp đồng ủy quyền) trước khi thiết lập quan hệ kinh doanh và cập nhật định kỳ.

Ví dụ minh họa

Công ty TNHH ABC (Việt Nam) mở tài khoản doanh nghiệp tại Ngân hàng. Giám đốc đứng tên là ông Trần B, nhưng qua sơ đồ cơ cấu, Ngân hàng phát hiện: Công ty ABC do Công ty CDE (Singapore) nắm 70% vốn; Công ty CDE thuộc sở hữu 100% của bà Lê Thị C. Như vậy, bà C là UBO thực sự dù không xuất hiện trên giấy đăng ký kinh doanh tại Việt Nam. Ngân hàng yêu cầu bà C cung cấp hộ chiếu, chứng minh nguồn vốn, thực hiện EDD (Enhanced Due Diligence) theo Nghị định 19/2023/NĐ-CP trước khi duyệt mở tài khoản.