Mô hình Đại lý ngân hàng

Mô hình Đại lý ngân hàng là gì?

Đại lý ngân hàng (Banking Agent Model - BAM) là mô hình ngân hàng mở rộng (open banking) cho phép ngân hàng ủy quyền một phần hoạt động giao dịch qua đối tác thứ ba tại các địa bàn chưa có chi nhánh. Mô hình này được Tổ chức Visa khởi xướng từ 2010 và áp dụng phổ biến tại Brazil, Ấn Độ trước khi vào Việt Nam.

Khung pháp lý tại Việt Nam

• Nghị định 101/2012/NĐ-CP (nay là Nghị định 16/2024/NĐ-CP): cho phép tổ chức trả lương qua tài khoản ngân hàng.
• Thông tư 39/2016/TT-NHNN: Quy chế hoạt động đại lý chi trả ngoại tệ và đại lý dịch vụ thanh toán.
• Quyết định 2509/QĐ-NHNN (2017): giao VNPost-POSTDF triển khai ủy thác nhận tiền kiều hối qua mạng bưu điện toàn quốc.
• Thông tư 32/2018/TT-NHNN: quy định giải ngân, thu nợ qua các đối tác ủy thác như Viettel, VNPost.

Dịch vụ thường được ủy quyền

• Nhận tiền gửi, rút tiền dưới 50 triệu đồng/lần.
• Chuyển tiền trong nước dưới 20 triệu đồng/lần.
• Tra cứu số dư, thanh toán hóa đơn điện/nước/internet.
• Phát hành thẻ ATM, mobile banking từ xa.
• Chi trả kiều hối tại vùng nông thôn.

Ví dụ thực tiễn

Tính đến cuối 2023, toàn quốc có khoảng 22.500 điểm ủy quyền/đại lý ngân hàng, trong đó 70% hoạt động tại xã thuộc vùng nông thôn. VNPost-POSTDF chi trả kiều hối đến 100% quận/huyện trên cả nước, bao phủ 10.000+ xã, góp phần đưa chỉ tiêu phổ cập dịch vụ ngân hàng nông thôn đạt 95% vào năm 2023.