Lệnh MOK và MAK

Lệnh MOK và MAK là gì?

Theo Quy chế giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) ban hành kèm theo Quyết định số 17/QĐ-SGDHCM và các văn bản hướng dẫn, lệnh MOK và lệnh MAK là hai loại lệnh thị trường có điều kiện, chỉ được sử dụng trong phiên khớp lệnh liên tục (9h15 - 14h30). Đây là công cụ quan trọng giúp nhà đầu tư kiểm soát rủi ro trượt giá và đảm bảo tính chắc chắn khi giao dịch khối lượng lớn.

1. Lệnh MOK (Market Order with KO - Fill or Kill)

Lệnh MOK yêu cầu hệ thống khớp toàn bộ khối lượng đặt ngay lập tức, nếu không khớp đủ thì hủy toàn bộ lệnh. Đặc điểm:

• Chỉ cần nhập khối lượng, không cần giá.
• Hệ thống quét qua các mức giá tốt nhất trên sổ lệnh cho đến khi khớp đủ khối lượng.
• Nếu khối lượng đặt lớn hơn tổng khối lượng chào bán/mua trong 1 đơn vị khớp lệnh mà vẫn chưa khớp đủ, lệnh bị hủy hoàn toàn, không chờ.
• Phù hợp cho các giao dịch yêu cầu khớp chắc chắn với khối lượng chính xác, ví dụ như đóng vị thế hoặc tái cơ cấu danh mục.

2. Lệnh MAK (Market after K - Fill and Kill)

Lệnh MAK cho phép khớp một phần khối lượng, phần còn lại (nếu có) sẽ tự động bị hủy ngay lập tức. Đặc điểm:

• Khớp với các lệnh đối ứng tốt nhất hiện có cho đến khi hết lượng chào trong 1 đơn vị khớp lệnh.
• Phần khối lượng chưa khớp không đưa vào sổ lệnh, bị hủy ngay.
• Phù hợp cho nhà đầu tư muốn tận dụng thanh khoản hiện có mà không đặt lệnh chờ, đồng thời chấp nhận khớp một phần.

So sánh MOK và MAK

Giả sử nhà đầu tư muốn bán 5.000 cổ phiếu VCB. Sổ lệnh bán (ask) hiện có: 2.000 cp giá 92.000, 1.500 cp giá 92.200, 1.000 cp giá 92.500. Lệnh mua (bid) cao nhất đang chờ ở 91.800.

• Lệnh MOK: hệ thống sẽ khớp lần lượt 2.000 cp @ 92.000, 1.500 cp @ 92.200, 1.000 cp @ 92.500 (tổng 4.500 cp). Vì chưa đủ 5.000 cp trong một lượt khớp nên hủy toàn bộ lệnh.
• Lệnh MAK: khớp được 4.500 cp như trên, phần 500 cp còn lại bị hủy ngay, không chuyển sang sổ lệnh chờ.

Lưu ý thực tế cho nhà đầu tư

• Lệnh MOK/MAK không dùng được trong phiên ATO, ATC và phiên khớp lệnh định kỳ.
• Tại HNX, lệnh MOK/MAK cũng được áp dụng với cơ chế tương tự trong phiên liên tục (9h15 - 14h30).
• Tại UPCoM, hai loại lệnh này chưa được triển khai do cơ chế khớp lệnh khác biệt.
• Khi đặt MOK/MAK với khối lượng lớn, nhà đầu tư cần ước lượng thanh khoản để tránh bị hủy lệnh.

Nhìn chung, MOK phù hợp giao dịch "all-or-nothing" yêu cầu khớp đủ, còn MAK linh hoạt hơn cho phép khớp một phần - lựa chọn tùy thuộc vào mục tiêu và chiến lược của từng nhà đầu tư.