Kinh tế

Lạm phát mục tiêu

Inflation Targeting

Là khung chính sách tiền tệ trong đó ngân hàng trung ương công bố một mục tiêu lạm phát (thường là CPI) cho một giai đoạn nhất định và sử dụng lãi suất là công cụ chính để điều hành giá cả. Tại Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chính thức áp dụng khuôn khổ này từ năm 2011 theo Luật NHNN Việt Nam 2010 (sửa đổi 2017), trong đó Quốc hội ấn định chỉ tiêu lạm phát hằng năm.

Lạm phát mục tiêu là gì?

Lạm phát mục tiêu (Inflation Targeting - IT) là khuôn khổ điều hành chính sách tiền tệ mà NHNN công bố một con số hoặc khoảng tỷ lệ lạm phát cần đạt được trong trung hạn (thường 12-24 tháng), đồng thời cam kết điều chỉnh lãi suất điều hành và các công cụ khác để bảo đảm chỉ tiêu đó. Mô hình này được New Zealand áp dụng đầu tiên năm 1990 và hiện có hơn 40 NHTW trên thế giới đi theo, trong đó có Fed, ECB, BOE.

Nội dung cốt lõi

Mục tiêu lạm phát được công bố công khai: tạo cơ chế giám sát và kỳ vọng của xã hội.
Lãi suất là công cụ chính (interest rate rule), bổ sung tỷ giá linh hoạt có quản lý.
Tính minh bạch và trách nhiệm giải trình (accountability): NHTW phải giải thích khi lệch mục tiêu.

Áp dụng tại Việt Nam

Theo Quyết định 241/QĐ-TTg (2011), NHNN chuyển sang khuôn khổ lạm phát mục tiêu từ năm 2011. Chỉ tiêu lạm phát do Quốc hội quyết định, ví dụ: 2017 đạt 3,53%, 2019 đạt 2,79%, 2022 đạt 3,15%, 2023 đạt 3,25%, 2024 mục tiêu 4-4,5%. NHNN điều chỉnh lãi suất tái cấp vốn, lãi suất OMO và lãi suất tiền gửi tối đa để định hướng.

Ưu điểm và hạn chế

Ưu: neo kỳ vọng lạm phát, nâng cao uy tín NHTW.
Hạn: không kiểm soát được cú sốc cung (giá lương thực, năng lượng), cần kênh truyền tín dụng (transmission) hoạt động hiệu quả.

Xem tất cả thuật ngữ