Bài viết liên quan
Kiểm toán & Tuân thủ
KYC/AML
Know Your Customer / Anti-Money Laundering
KYC (Know Your Customer) là quy trình nhận biết, xác minh danh tính và đánh giá rủi ro khách hàng trước khi thiết lập quan hệ giao dịch. AML (Anti-Money Laundering) là hệ thống các biện pháp phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn hoạt động rửa tiền, tài trợ khủng bố, theo Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 (Luật số 14/2022/QH15) có hiệu lực từ 1/3/2023.
KYC/AML là gì?
KYC và AML là hai trụ cột không thể tách rời trong hệ thống quản trị tuân thủ của ngân hàng. KYC tập trung vào việc xác minh khách hàng (đối tượng, mục đích giao dịch, nguồn vốn), còn AML bao quát toàn bộ chu trình giám sát nhằm phát hiện các giao dịch bất thường có dấu hiệu rửa tiền (3 giai đoạn: đặt cọc – chuyển dịch – hợp thức hóa).
Ba cấp độ thực hiện KYC
- CIP (Customer Identification Program): Thu thập thông tin cơ bản từ CCCD/CMND, địa chỉ, nghề nghiệp.
- CDD (Customer Due Diligence): Xác minh nguồn tiền, mục đích giao dịch, đối chiếu danh sách đen (sanctions list).
- EDD (Enhanced Due Diligence): Áp dụng với khách hàng rủi ro cao (PEP – Politically Exposed Persons, doanh nhân giàu có từ nước có FATF đánh giá cao).
Khung pháp lý Việt Nam
- Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 (Luật số 14/2022/QH15)
- Nghị định 19/2023/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành
- Thông tư 22/2023/TT-NHNN hướng dẫn áp dụng đối với TCTD
- Thông tư 17/2023/TT-NHNN về báo cáo giao dịch đáng ngờ
Ví dụ thực tế
Khách hàng A mở tài khoản tại Vietcombank với số tiền gửi ban đầu 50 triệu đồng, sau 2 tuần nhận chuyển khoản 30 tỷ đồng từ 5 tài khoản khác nhau rồi rút ra. Hệ thống giám sát AML sẽ tự động cảnh báo đến phòng Tuân thủ để thực hiện EDD và có thể gửi báo cáo giao dịch đáng ngờ (Báo cáo STR) về Cục Phòng, chống rửa tiền (thuộc NHNN).
Chế tài vi phạm
Theo Điều 78 Luật PCRT 2022 và Nghị định 19/2023, TCTD vi phạm quy trình KYC/AML có thể bị phạt tiền đến 1 tỷ đồng, đình chỉ hoạt động, hoặc thu hồi giấy phép.