IFRS 15 – Doanh thu từ hợp đồng với khách hàng

IFRS 15 – Doanh thu từ hợp đồng với khách hàng là gì?

IFRS 15 là chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế do IASB ban hành ngày 28/05/2014, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2018. Chuẩn mực thay thế hoàn toàn IAS 18, IAS 11 và ba diễn giải liên quan (IFRIC 13, IFRIC 15, IFRIC 18), tạo ra một khung ghi nhận doanh thu thống nhất cho mọi ngành nghề và loại hình giao dịch.

Phạm vi áp dụng và ngoại lệ

• Áp dụng cho hợp đồng mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, hợp đồng xây dựng giữa doanh nghiệp và khách hàng
• Không áp dụng cho: hợp đồng thuê (IFRS 16), hợp đồng bảo hiểm (IFRS 17), công cụ tài chính (IFRS 9), trao đổi không mang tính thương mại
• Tại Việt Nam, các ngân hàng niêm yết áp dụng IFRS 15 từ 2023 theo lộ trình của NHNN; các DN phi tài chính áp dụng thông qua VAS 15 (Thông tư 200/2014/TT-BTC)

Nguyên tắc cốt lõi

Doanh thu được ghi nhận khi doanh nghiệp chuyển giao quyền kiểm soát hàng hóa/dịch vụ cho khách hàng với số tiền mà doanh nghiệp kỳ vọng được hưởng. Khái niệm "quyền kiểm soát" thay thế khái niệm "rủi ro và lợi ích" trong IAS 18, phản ánh đúng bản chất kinh tế của giao dịch hơn.

Ví dụ trong ngân hàng

Ngân hàng ký hợp đồng cung cấp gói dịch vụ tài khoản trọn gói (phí quản lý + phí thường niên + phí giao dịch) với phí 1.200.000 VNĐ/năm. Theo IFRS 15, ngân hàng phải đánh giá các dịch vụ có phải nghĩa vụ thực hiện riêng biệt hay không, từ đó phân bổ và ghi nhận doanh thu phù hợp theo từng kỳ.