Hội đồng quản trị ngân hàng thương mại

Hội đồng quản trị ngân hàng thương mại là gì?

Hội đồng quản trị (HĐQT) là cơ quan quản trị của NHTM cổ phần, do Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) bầu hoặc miễn nhiệm. Theo Điều 36 Luật Các tổ chức tín dụng 2024 và Điều lệ mẫu NHTM cổ phần, HĐQT có ít nhất 5 thành viên và không quá 11 thành viên, nhiệm kỳ tối đa 5 năm. Chủ tịch HĐQT không được kiêm nhiệm Tổng Giám đốc - đây là nguyên tắc phân tách quyền lực quan trọng bậc nhất.

Cơ cấu thành viên HĐQT

• Thành viên điều hành: Là thành viên HĐQT đồng thời giữ chức vụ trong Ban điều hành (Tổng GD, Phó Tổng GD), chiếm tối đa 1/3 tổng số thành viên.
• Thành viên không điều hành: Không tham gia điều hành hàng ngày, giữ vai trò giám sát và cố vấn.
• Thành viên độc lập: Theo Điều 4 Luật Các TCTD 2024, thành viên độc lập là người không phải cổ đông lớn, không làm việc tại ngân hàng hoặc công ty con trong 5 năm gần nhất, không phải người thân của thành viên HĐQT/Ban điều hành. Tỷ lệ tối thiểu 1/3 tổng số thành viên HĐQT, riêng NHTM nhóm 1 (quy mô lớn) yêu cầu tối thiểu 2 thành viên độc lập.

Quyền hạn và nghĩa vụ của HĐQT

• Phê duyệt chiến lược phát triển, kế hoạch kinh doanh 5 năm và hàng năm.
• Thiết lập khẩu vị rủi ro (Risk Appetite) và giới hạn rủi ro (Risk Limit).
• Phê duyệt chính sách tín dụng, chính sách quản lý rủi ro, kế hoạch vốn.
• Bổ nhiệm, miễn nhiệm Tổng Giám đốc, Phó Tổng Giám đốc, Kế toán trưởng.
• Giám sát Ban điều hành thực thi chiến lược và tuân thủ quy định.

Các Ủy ban trực thuộc HĐQT

Theo Điều 38 Luật Các TCTD 2024, HĐQT phải thành lập 3 ủy ban: (1) Ủy ban Quản lý rủi ro có ít nhất 3 thành viên, trong đó thành viên độc lập làm Trưởng ban; (2) Ủy ban Nhân sự; (3) Ủy ban Lương, thưởng. Ngoài ra còn có thể thành lập Ủy ban Chiến lược, Ủy ban Công nghệ.

Tiêu chuẩn thành viên HĐQT

• Có trình độ đại học trở lên, ưu tiên chuyên ngành tài chính, ngân hàng, kinh tế, luật.
• Có ít nhất 3 năm kinh nghiệm quản lý trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng (đối với Chủ tịch HĐQT).
• Không thuộc diện cấm thành lập, quản lý doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp.
• Chưa từng bị NHNN thu hồi chứng chỉ hành nghề hoặc phê duyệt trong 5 năm gần nhất.
• Hoàn thành chương trình đào tạo về quản trị ngân hàng theo quy định NHNN (tối thiểu 40 giờ/năm).

Ví dụ thực tế

Tại Vietcombank (VCB), HĐQT có 9 thành viên gồm 3 thành viên điều hành, 3 thành viên không điều hành và 3 thành viên độc lập - đáp ứng tỷ lệ 1/3 độc lập. Tại Techcombank, HĐQT có 8 thành viên với 3 thành viên độc lập đảm nhận vai trò Chủ tịch các Ủy ban Quản lý rủi ro và Kiểm toán nội bộ - mô hình được đánh giá cao theo chuẩn ASEAN CG Scorecard.