Hiệu quả doanh thu (Revenue Efficiency)

Hiệu quả doanh thu ngân hàng là gì?

Hiệu quả doanh thu (RE) được Berger và Mester (1997) đề xuất nhằm khắc phục hạn chế của mô hình hiệu quả lợi nhuận truyền thống. RE được tính bằng: RE = Doanh thu tối đa khả thi (Rmax) / Doanh thu thực tế (Rthực). RE = 1 nghĩa là ngân hàng đã tận dụng tối đa cơ hội tạo doanh thu từ nguồn lực hiện có.

Phân biệt với các loại hiệu quả khác

• Hiệu quả lợi nhuận (Profit Efficiency) = f(Cost Efficiency, Revenue Efficiency) – phối hợp cả hai phía.
• Hiệu quả chi phí: giảm thiểu đầu vào với đầu ra cho trước.
• Hiệu quả doanh thu: tối đa hóa đầu ra với đầu vào cho trước và giá cả đầu ra thay đổi theo thị trường.

Yếu tố ảnh hưởng

Theo nghiên cứu của Berger, Hasan và Zhou (2009) áp dụng cho các NHTM Trung Quốc – bài học cũng phù hợp với Việt Nam: RE bị tác động bởi (i) chất lượng quản trị (governance), (ii) cơ cấu sở hữu (NHTM nhà nước thường có RE thấp hơn NHTM cổ phần do hạn chế trong đa dạng hóa sản phẩm), (iii) sức mạnh thị trường và (iv) mức độ đa dạng hóa thu nhập phi tín dụng.

Ví dụ minh họa

Một NHTM cổ phần tại Việt Nam năm 2022 có thu nhập lãi thuần (NII) đạt 12.000 tỷ, thu nhập dịch vụ 2.500 tỷ, tổng doanh thu 14.500 tỷ. Ước tính bằng SFA cho thấy doanh thu tối đa khả thi với cùng mức vốn, lao động và tài sản là 16.200 tỷ. Như vậy RE = 14.500 / 16.200 ≈ 0,895, nghĩa ngân hàng có thể cải thiện thêm khoảng 10,5% doanh thu bằng cách tối ưu hóa danh mục cho vay, phát triển ngân hàng số và bán chéo sản phẩm bảo hiểm, chứng khoán – những giải pháp đang được NHNN khuyến khích qua Đề án 474 về chuyển đổi số ngân hàng giai đoạn 2022-2025.