Hiệu lực pháp lý của chữ ký số

Hiệu lực pháp lý của chữ ký số là gì?

Theo Luật Giao dịch điện tử 2023 (Luật số 20/2023/QH15) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2024, chữ ký số có hiệu lực pháp lý khi đáp ứng đồng thời các điều kiện quy định tại Điều 23. Đây là nền tảng pháp lý cho mọi giao dịch điện tử trong lĩnh vực ngân hàng, tài chính tại Việt Nam.

Điều kiện chữ ký số có hiệu lực pháp lý (Điều 23 Luật 2023)

• Chữ ký số được tạo ra trong thời gian chứng thư số còn hiệu lực và kiểm tra được bằng khóa công khai ghi trong chứng thư số đó;
• Chữ ký số được tạo ra bằng khóa bí mật tương ứng với khóa công khai ghi trên chứng thư số do một trong các tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số hợp pháp tại Việt Nam cấp;
• Chứng thư số cấp cho người ký phù hợp với mục đích giao dịch điện tử đã thực hiện.

Điểm mới quan trọng so với Luật 2005

• Bổ sung khái niệm chữ ký số chuyên dùng công vụ cho cơ quan nhà nước (Điều 25);
• Quy định rõ trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số (Điều 29-32);
• Cho phép sử dụng chữ ký số trên thiết bị di động (mobile signing) trong ngân hàng số;
• Thừa nhận giá trị pháp lý của chữ ký điện tử từ các hệ thống xác thực khác không qua CA (Điều 22).

Ví dụ trong ngân hàng

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) triển khai VCB Digibank sử dụng chữ ký số trên thiết bị di động (USB Token, Smart OTP kết hợp PKI). Khi khách hàng doanh nghiệp chuyển tiền trên 500 triệu đồng/giao dịch, hệ thống yêu cầu chữ ký số đáp ứng đầy đủ 3 điều kiện tại Điều 23 - đảm bảo hiệu lực pháp lý tương đương chữ ký tay có công chứng.

Quy định xử phạt

Theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 14/2024/NĐ-CP, hành vi sử dụng chữ ký số giả, chữ ký số hết hạn trong giao dịch ngân hàng có thể bị phạt từ 10-50 triệu đồng đối với cá nhân và 20-100 triệu đồng đối với tổ chức.