Hệ số khả năng chi trả (LCR)

Hệ số khả năng chi trả (LCR) là gì?

Hệ số khả năng chi trả (Liquidity Coverage Ratio - LCR) là tiêu chuẩn Basel III nhằm đảm bảo ngân hàng có đủ tài sản thanh khoản chất lượng cao (HQLA) để ứng phó với cuộc khủng hoảng thanh khoản ngắn hạn. Công thức: LCR = (Giá trị HQLA / Dòng tiền ra ròng trong 30 ngày) × 100%.

Phân loại HQLA

• Cấp 1 (Level 1): Tiền mặt, vàng, TPCP chính phủ - hệ số chiết khấu 100%, không giới hạn.
• Cấp 2A: Trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu doanh nghiệp xếp hạng AA trở lên - hệ số 85%, tối đa 40% HQLA.
• Cấp 2B: Cổ phiếu blue-chip, MBS xếp hạng AA - hệ số 50-75%, tối đa 15% HQLA.

Dòng tiền ra ròng

Dòng tiền ra ròng = Dòng tiền ra dự kiến − Dòng tiền vào dự kiến (tối đa 75% dòng tiền ra). Trong kịch bản stress, các khoản tiền gửi không kỳ hạn của khách hàng cá nhân được giả định rút 5-10%, tiền gửi doanh nghiệp 20-40%, các cam kết tín dụng chưa sử dụng 5-10%.

Ví dụ thực tế

Theo báo cáo NHNN năm 2023, toàn hệ thống NHTM có LCR trung bình đạt 220-250%, vượt xa ngưỡng 100%. Techcombank đạt LCR khoảng 180%, VPBank 165%, trong khi một số NHTM nhỏ chỉ đạt 110-130%. Nhờ đó, khi có biến động (như đợt rút tiền 2022 tại SCB), NHNN có thể yêu cầu các ngân hàng dùng HQLA để hỗ trợ thanh khoản mà không lo vỡ hệ thống.