Hệ số co giãn của cầu theo giá

Hệ số co giãn của cầu theo giá là gì?

Hệ số co giãn của cầu theo giá (Price Elasticity of Demand - PED) là chỉ tiêu đo lường mức độ phản ứng của lượng cầu khi giá sản phẩm thay đổi 1%, được tính bằng công thức PED = %ΔQd / %ΔP. Trong hoạt động ngân hàng, hệ số này được ứng dụng để đánh giá độ nhạy của khách hàng với biến động lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi, phù hợp với khung chính sách tiền tệ do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) ban hành hàng năm.

Đặc điểm

• PED > 1: Cầu co giãn nhiều - khách hàng rất nhạy cảm với thay đổi giá
• PED = 1: Cầu co giãn đơn vị - phản ứng tương xứng với biến động giá
• PED < 1: Cầu kém co giãn - khách hàng ít phản ứng với giá
• PED = 0: Cầu hoàn toàn không co giãn (cầu cứng)
• Phụ thuộc vào tính thiết yếu của sản phẩm, sự sẵn có của sản phẩm thay thế, thời gian và thu nhập khách hàng

Ví dụ

Khi NHNN tăng lãi suất điều hành từ 4,5% lên 5,0% theo Quyết định ngày 16/10/2024, các NHTM điều chỉnh lãi suất cho vay tiêu dùng từ 11% lên 12%. Cho vay tiêu dùng thường có hệ số co giãn cao (PED ≈ 1,5 - 2,0) vì khách hàng có thể hoãn mua xe máy, đồ gia dụng. Ngược lại, cho vay sản xuất kinh doanh có PED thấp (≈ 0,4 - 0,6) do doanh nghiệp khó hoãn hoạt động sản xuất. Việc phân tích hệ số co giãn giúp ngân hàng tối ưu chính sách lãi suất và quản trị rủi ro lãi suất theo Thông tư 13/2018/TT-NHNN về hệ thống kiểm soát nội bộ.