EMV

Công nghệ EMV trên thẻ ngân hàng là gì?

EMV là tiêu chuẩn quy định cách thức lưu trữ dữ liệu và xử lý giao dịch giữa thẻ chip, thiết bị chấp nhận thẻ (POS/ATM) và hệ thống ngân hàng phát hành/thu hộ. Mỗi giao dịch EMV sinh ra một mã ARQC (Application Request Cryptogram) duy nhất - đây là yếu tố cốt lõi giúp chống gian lận sao chép thẻ (skimming) vì mã này không thể dùng lại cho giao dịch khác.

Các thành phần chính

• ICC (Integrated Circuit Card): Vi mạch nhúng trên thẻ, hỗ trợ 3 loại xác thực: SDA (Static Data Authentication), DDA (Dynamic Data Authentication), CDA (Combined Data Authentication).
• Terminal: Thiết bị POS/ATM đọc chip theo chuẩn ISO/IEC 7816 (tiếp xúc) hoặc ISO/IEC 14443 (không tiếp xúc - contactless).
• Issuer & Acquirer: Ngân hàng phát hành và ngân hàng thu hộ thực hiện ARQC verification và ARPC response.

EMV Contact vs Contactless

• EMV Contact: Thẻ phải tiếp xúc vật lý với POS, áp dụng cho giao dịch mọi giá trị, bắt buộc nhập PIN với giao dịch trên 1 triệu VNĐ theo quy định NHNN.
• EMV Contactless: Thẻ/ví điện tử chạm trong bán kính 4cm, giao dịch không PIN dưới 1 triệu VNĐ (quy định tại Thông tư 17/2024/TT-NHNN), giới hạn 5 lần liên tiếp không PIN hoặc tổng giá trị không PIN không quá 5 triệu VNĐ trước khi buộc nhập PIN.

Quy trình giao dịch EMV

• Bước 1 - Application Selection: POS chọn ứng dụng thanh toán phù hợp (Visa, Mastercard, NAPAS).
• Bước 2 - Read Application Data: Đọc dữ liệu từ chip bao gồm số thẻ, hạn thẻ, chứng thư số.
• Bước 3 - Cardholder Verification: Xác thực chủ thẻ bằng PIN, chữ ký hoặc No CVM (cho giao dịch nhỏ).
• Bước 4 - Risk Management: Kiểm tra giới hạn giao dịch offline, blacklist thẻ.
• Bước 5 - Transaction Processing: Sinh ARQC, gửi đến issuer để xác thực online, nhận ARPC để hoàn tất.

Triển khai tại Việt Nam

Việt Nam bắt đầu chuyển đổi sang thẻ chip nội địa NAPAS từ năm 2019 và đến hết 31/12/2021 đã hoàn tất chuyển đổi toàn bộ 87 triệu thẻ từ sang thẻ chip theo Quyết định 1928/QĐ-NHNN. Tỷ lệ ATM/POS chấp nhận EMV đạt trên 95% trên toàn quốc. Theo Quyết định 1929/QĐ-NHNN, từ ngày 01/01/2022, NAPAS chính thức áp dụng liability shift: bên nào chưa nâng cấp EMV sẽ chịu trách nhiệm bồi thường khi xảy ra gian lận thẻ. Nhờ đó, tỷ lệ gian lận thẻ nội địa đã giảm hơn 80% từ năm 2021 đến 2024 theo báo cáo của Vụ Thanh toán NHNN.