Bài viết liên quan
Tín dụng
Dữ liệu thay thế
Alternative Data
Nhóm dữ liệu phi truyền thống được sử dụng để bổ sung cho lịch sử tín dụng CIC, bao gồm dữ liệu viễn thông, lịch sử giao dịch e-wallet (MoMo, ZaloPay), hành vi mạng xã hội, dữ liệu định vị và lịch sử mua hàng online. Dữ liệu thay thế giúp mở rộng đánh giá cho nhóm khách hàng thin-file chưa có hồ sơ CIC hoặc có lịch sử tín dụng quá ngắn. Các fintech Việt Nam như Tima, Fiin đang khai thác nguồn dữ liệu này qua hợp tác P2P lending.
Dữ liệu thay thế là gì?
Dữ liệu thay thế (Alternative Data) là nhóm dữ liệu phi truyền thống, không đến từ hệ thống ngân hàng hay báo cáo tín dụng CIC, được sử dụng để bổ sung cho điểm tín dụng truyền thống, đặc biệt phục vụ nhóm khách hàng thin-file (chưa có hoặc có rất ít lịch sử tín dụng).
Đặc điểm
- Dữ liệu viễn thông: lịch sử nạp thẻ, số năm sử dụng thuê bao, số lần chuyển mạng (MNP).
- Dữ liệu ví điện tử: lịch sử giao dịch MoMo, ZaloPay, ShopeePay, tần suất nhận tiền.
- Hành vi mạng xã hội: tài khoản Facebook, Zalo lâu năm, độ tương tác, danh sách bạn bè.
- Dữ liệu định vị & mua sắm: check-in thường xuyên tại trung tâm thương mại, lịch sử mua trên Shopee, Lazada, Tiki.
- Dữ liệu tiện ích: hóa đơn điện, nước, internet trả đúng hạn.
Ví dụ
Một shipper công nghệ tại TP.HCM chưa từng vay ngân hàng nên không có dữ liệu CIC. Khi đăng ký vay trên Tima hoặc FiinX, hệ thống thay vì từ chối sẽ khai thác dữ liệu thay thế: 5 năm sử dụng thuê bao VinaPhone, ví MoMo nhận 3-5 triệu đồng/tuần, check-in Bách Hóa Xanh mỗi ngày → chấm điểm 680/1000 và duyệt khoản vay 20 triệu. Theo Quyết định 2345/QĐ-NHNN/2023 và Thông tư 18/2023/TT-NHNN, các tổ chức tín dụng được phép sử dụng dữ liệu thay thế nhưng phải đảm bảo sự đồng ý của khách hàng và tuân thủ Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân.