Bài viết liên quan
Kiểm toán & Tuân thủ
Danh sách đen phòng chống gian lận
Fraud Watchlist / Blacklist
Cơ sở dữ liệu lưu trữ thông tin cá nhân, tổ chức, thiết bị, IP, tài khoản bị nghi ngờ có liên quan đến gian lận, rửa tiền hoặc tài trợ khủng bố. Theo Luật Phòng chống rửa tiền 2022 và Nghị định 19/2023/NĐ-CP, ngân hàng phải đối chiếu khách hàng với danh sách đen quốc gia và quốc tế (UN, OFAC, EU, INTERPOL) trước và trong khi thiết lập quan hệ giao dịch. Danh sách được cập nhật tự động theo tần suất tối thiểu hàng ngày.
Danh sách đen phòng chống gian lận là gì?
Danh sách đen phòng chống gian lận (Fraud Watchlist / Blacklist) là cơ sở dữ liệu tập trung lưu trữ thông tin về cá nhân, tổ chức, thiết bị, địa chỉ IP, tài khoản ngân hàng và số thẻ bị nghi ngờ có liên quan đến gian lận tài chính, rửa tiền hoặc tài trợ khủng bố. Đây là công cụ cốt lõi trong tuân thủ Know Your Customer (KYC) và Anti-Money Laundering (AML) của ngân hàng.
Đặc điểm
- Phân loại danh sách: (1) Danh sách đen nội bộ (do ngân hàng tự xây dựng từ lịch sử gian lận); (2) Danh sách đen quốc gia (do Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công an, Cục PCRT ban hành); (3) Danh sách đen quốc tế (UN Security Council, OFAC, EU Sanctions List, INTERPOL).
- Đối chiếu bắt buộc: TCTD phải đối chiếu khách hàng với danh sách đen trước khi mở tài khoản, định kỳ trong quan hệ giao dịch và ngay khi có giao dịch đáng ngờ.
- Căn cứ pháp lý: Luật Phòng chống rửa tiền 2022 (số 14/2022/QH15) Điều 16, 17, 21; Nghị định 19/2023/NĐ-CP hướng dẫn thi hành; Thông tư 14/2023/TT-NHNN về đối chiếu danh sách đen.
- Tần suất cập nhật: Tối thiểu hàng ngày với danh sách quốc tế, tức thì với danh sách nội bộ khi phát hiện gian lận mới.
Ví dụ
Ông Nguyễn Văn X mở tài khoản tại Ngân hàng M. Khi nhập CCCD, hệ thống AML tự động đối chiếu với danh sách đen và phát hiện tên X trùng với danh sách cá nhân bị OFAC áp lệnh trừng phạt (vi phạm nhân quyền). Hệ thống ngay lập tức đánh dấu đỏ, từ chối mở tài khoản, đóng băng giao dịch và báo cáo Cục PCRT trong vòng 24 giờ theo Điều 23 Luật PCML 2022. Đồng thời, ngân hàng cập nhật cảnh báo lên hệ thống giám sát nội bộ để chặn mọi giao dịch phát sinh từ tài khoản liên quan.