conflict of interest

Xung đột lợi ích là gì?

Xung đột lợi ích (Conflict of Interest) là tình huống một cá nhân hoặc tổ chức có nhiều vai trò, lợi ích, mối quan hệ khác nhau khiến việc đưa ra quyết định bị chi phối, không khách quan, có thể gây thiệt hại cho bên thứ ba. Trong ngân hàng, đây là rủi ro nghiêm trọng ảnh hưởng đến tính minh bạch và an toàn hoạt động tín dụng.

Đặc điểm

• Phát sinh khi cá nhân vừa đại diện ngân hàng/khách hàng, vừa có lợi ích riêng trong giao dịch (ví dụ: nhân viên tín dụng đồng thời là cổ đông doanh nghiệp vay vốn).
• Kiểm soát bằng quy tắc "Chinese Wall" - bức tường ngăn thông tin nội bộ giữa các bộ phận nhằm chống lạm dụng thông tin.
• Yêu cầu tách biệt chức năng front office (tiếp xúc khách hàng), middle office (quản trị rủi ro) và back office (xử lý sau giao dịch) theo chuẩn Basel II/III.
• Nghĩa vụ công khai lợi ích (disclosure) là bắt buộc với cán bộ, nhân viên ngân hàng.
• Quy định tại Điều 13 Luật các Tổ chức tín dụng 2010 (sửa đổi, bổ sung 2017), Thông tư 13/2018/TT-NHNN và Thông tư 30/2014/TT-NHNN về hệ thống kiểm soát nội bộ.

Ví dụ

Ông Nguyễn Văn A là Trưởng phòng Tín dụng Ngân hàng X, đồng thời sở hữu 20% vốn điều lệ tại Công ty Y. Khi Y đề nghị vay 50 tỷ đồng, ông A tham gia hội đồng tín dụng phê duyệt mà không khai báo mối quan hệ sở hữu. Hành vi này vi phạm nguyên tắc phòng chống xung đột lợi ích, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 88/2019/NĐ-CP và truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 206 Bộ luật Hình sự 2015 (Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản).